Leciono 1. Amiko Marko – Prijatelj Marko

---

Teksto – Tekst

Marko estas mia amiko. Li estas lernanto kaj sportisto. Li nun sidas en ĉambro kaj lernas.
Sur tablo estas paperoj kaj libroj. Ĝi estas skribotablo. La libroj sur la tablo estas lernolibroj.

La patro kaj la patrino de mia amiko ne estas en la ĉambro. Ili nun laboras.
Lia patro estas laboristo, li laboras en hotelo. La patrino instruas. Ŝi estas instruistino.

Traduko – Prevod

Marko je moj prijatelj. On je učenik i sportista. On sada sedi u sobi i uči.
Na stolu su knjige i papiri. To je pisaći sto. Knjige na stolu su udžbenici.

Otac i majka mog prijatelja nisu u sobi. Oni sada rade.
Njegov otac je radnik, on radi u hotelu. Majka predaje / podučava. Ona je nastavnica / učiteljica.

Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta

Novaj vortoj – Nove reči

Novaj vortoj – Nove reči

Esperanto	Srpski
amiko	prijatelj
ĉambro	soba
hotelo	hotel
nomo	ime
patro	otac
patrino	majka
tablo	sto
seĝo	stolica
papero	papir
libro	knjiga
lingvo	jezik
lernanto	učenik
laboro	rad
mi	ja
vi	ti / vi
li	on
ŝi	ona
ĝi	on / ona / ono
ni	mi
ili	oni / one / ona
la	određeni član
kaj	i / a / pa / te
de	od
en	u
sur	na
nun	sada
kio	šta
kiu	ko / koji
ĉu	da li / je li
jes	da
ne	ne
esti	biti
instrui	podučavati / učiti nekoga
lerni	učiti
respondi	odgovoriti
skribi	pisati
sidi	sedeti

Gramatiko – Gramatika

Alfabeto – Abeceda

• a
• b
• c
• ĉ
• d
• e
• f
• g
• ĝ
• h
• ĥ
• i
• j
• ĵ
• k
• l
• m
• n
• o
• p
• r
• s
• ŝ
• t
• u
• ŭ (kratko)
• v
• z

Razlike u poređenju sa srpskim jezikom

• ĥ – izgovara se napred, nepčano, kao naše h u hrapav, tehnika 
• h – izgovara se grleno, kao naše h u hleb, mahuna

Prononco – Izgovor

Čitajte onako kako je napisano.

• amiko – amiko
• ĉambro – čambro

Akcento – Naglasak

Naglasak je uvek na predposlednjem slogu. Ako reč ima samo jedan slog, onda je on naglašen.

• a-mi-ko
• te-le-fo-no
• kaj
• ra-di-o

Pripazite: an-kaŭ, ne an-ka-ŭ, jer je aŭ jedan slog.

Artikolo – Član

U esperantu postoji samo određeni član la. On ostaje uvek nepromenjen, bez obzira na rod ili broj.
Član la ukazuje na to da su predmet, osoba ili pojava o kojoj se govori već poznati i određeni, odnosno ranije pomenuti.

• Seĝo estas en ĉambro. – Stolica (neka, bilo koja) je u sobi (nekoj, bilo kojoj).
• La seĝo estas mia. – Ta, već pomenuta, tačno određena stolica je moja.

Personaj pronomoj – Lične zamenice

Personaj pronomoj – Lične zamenice

Singularo	Pluralo
mi – ja	ni – mi
vi – ti / Vi	vi – vi
li – on; ŝi – ona; ĝi – on/ona/ono	ili – oni / one / ona

Zamenica ĝi zamenjuje imenice koje označavaju stvari, životinje, bez obzira na njihov gramatički rod u našem jeziku, kao i lica kojima ne želimo označiti rod (sunce, sto, dete, pas, kiša...).
Li (on) se upotrebljava samo za osobe muškog pola.
Ŝi (ona) se upotrebljava samo za lica ženskog pola.

Posedaj pronomoj – Prisvojne zamenice

Prisvojne zamenice prave se tako što se ličnim zamenicama doda nastavak -a.

• mia – moj / moja / moje
• via – tvoj / tvoja / tvoje; Vaš / Vaša / Vaše
• lia – njegov / njegova / njegovo
• ŝia – njen / njena / njeno
• nia – naš / naša / naše
• via – vaš / vaša / vaše
• ilia – njihov / njihova / njihovo

Substantivoj – Imenice

Bez obzira na to kojeg su roda, imenice imaju nastavak -o.

• tablo – sto
• lernanto – učenik
• lernantino – učenica

Pluralo – Množina

Nastavak za množinu je -j.

• tabloj – stolovi
• lernantoj – učenici
• viaj libroj – vaše knjige

Verboj – Glagoli

Nastavak za infinitiv (neodređeni oblik glagola) je -i.

• lerni – učiti
• labori – raditi
• esti – biti

Prezenco – Sadašnje vreme

Nastavak za sadašnje vreme je -as. Taj nastavak je nepromenljiv za sva lica jednine i množine.

Prezento de la verbo sidi

Singularo	Pluralo
Mi sidas (sedim)	Ni sidas (sedimo)
Vi sidas (sediš)	Vi sidas (sedite)
Li/ŝi/ĝi sidas (on/ona/ono sedi)	Ili sidas (oni/one/ona sede)

U esperantu su oblici glagola za sva lica isti, pa zato ispred njih treba da stoji lična zamenica, ako već ne stoji imenica (npr. amiko sidas).

Verbo esti – Glagol biti

Prezento de la verbo esti

Singularo	Pluralo
Mi estas (ja sam)	Ni estas (mi smo)
Vi estas (ti si / Vi ste)	Vi estas (vi ste)
Li/ŝi/ĝi estas (on/ona/ono je)	Ili estas (oni/one/ona su)

Marko estas lernanto. – Marko je učenik.

Ĉu?

Upitna reč koja se može prevoditi na više načina.

Ĉu vi sidas?

Da li sediš?

Sediš?

Sediš li?

Zar sediš?

Kiu?

Upitna reč sa dva značenja: ko i koji/koja/koje.

• Kiu estas vi? – Ko si ti?
• Kiu instruisto sidas? – Koji učitelj sedi?

Sufikso -ist – Sufiks -ist

Označava lice koje se često bavi onim na šta ukazuje koren reči. Često se koristi za označavanje zanimanja ili pripadništva nekom pokretu.

• instruisto – učitelj / nastavnik
• esperantisto – esperantista / pripadnik esperantskog pokreta

Sufikso -in – Sufiks -in

Označava ženski rod.

• lernanto – učenik

• lernantino – učenica

• patro – otac

• patrino – majka

Konfirmvorto jes – Potvrdna reč da

Ĉu vi estas en la ĉambro? – Jesi li u sobi?
Jes, mi estas en la ĉambro. – Da, u sobi sam.

Negativa vorto ne – Odrična reč ne

Ne, mi ne estas en la ĉambro. – Ne, nisam u sobi.

Ekzercoj – Vežbe

Ekzerco 1 – Vežba 1

Traduku – Prevedite

1. Ko je tvoja prijateljica?
2. Da li tvoja prijateljica Ana sada piše u sobi?
3. Da li prijatelj tvog oca radi u hotelu?
4. Šta je na radnom stolu u našoj sobi?
5. Da li je udžbenik esperanta na tvom stolu?

Ekzerco 2 – Vežba 2

Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice

1. En la ĉambro estas _____.
2. _____ sidas sur seĝo.
3. Instruisto ________. Laboristo _______. Lernanto ______.
4. Marko kaj Ivo estas lernant__ kaj sportist__.
5. La patro __ Marko estas instruisto.
6. La seĝo estas en __ ĉambro.
7. La libro estas li_.
8. Mia nomo est__ _____.

Ekzerco 3 – Vežba 3

Traduku – Prevedite

1. amikino
2. labortablo
3. esperantistino
4. instruisto
5. hotelĉambro
6. enskribi
7. skribotablo
8. lingvisto
9. lernoĉambro

Elŝutu solvojn – Preuzmite rešenja

Hejmtaskoj kun la leciono – Domaći zadatak uz lekciju

Traduku en Esperanton – Prevedite na esperanto

1. Moja knjiga je u sobi.
2. Moje knjige su u sobi.
3. Tvoj otac je u hotelu.
4. Moja knjiga je na stolu.
5. Tvoj otac radi u hotelu.
6. Njegov otac i njena majka rade u hotelu.
7. Naš otac ne radi u hotelu.
8. Naši očevi ne rade u hotelu.
9. Da li je knjiga u sobi?
10. Da li je esperanto jezik?
11. Da, knjiga je u sobi.
12. Ne, knjiga nije u sobi.
13. Ti si u sobi?
14. Da li si u sobi?
15. Radiš li u hotelu?
16. Jesi li učenik?
17. Je li Marko učenik?
18. Jesu li Marko i Ivo učenici?
19. Knjiga mog oca
20. Moj prijatelj / tvoj prijatelj
21. Markov prijatelj
22. Prijatelj mog oca
23. Da li sediš? Sedim. Da, sedim.
24. Radi li tvoj otac u hotelu? Ne, ne radi.
25. Moje ime je Marko.
26. Ko je u sobi?
27. Ko si ti?
28. Šta je na stolu?
29. Koja knjiga je na stolu?
30. Koje je tvoje ime?
31. Ko sedi u sobi?
32. Radi li on u hotelu? Da, radi.
33. Sedi li tvoj prijatelj u sobi? Ne, ne sedi.
34. Moj otac, koji radi u hotelu, sada sedi u sobi.
35. Koje je tvoje ime? Moje ime je Ana.
36. Otac mog prijatelja je prijatelj mog oca.
37. Markova prijateljica

Kunhavigi: Facebook ❄ Twitter ❄ whatsapp ❄ Email ❄ LinkedIn ❄ Reddit

---