http://eo.daniloquium.xyz/2024-03-22T09:54:00+01:00La verda vojo de Dani al Esperanto2024-03-07T18:00:00+01:002024-03-13T21:51:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2024-03-07:/leciono-12-nokta-promeno-nocna-setnja

<p>La dekdua leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <p>S-ro Pipelbom estis alta, dika, peza kaj larĝa. Tio donis al li havindan korpoforton, kaj lia grandula aspekto ludis ne etan rolon en la fakto, ke la plimulto el la homoj, se ne lin timis, certe respektis, kaj almenaŭ pripensis antaŭ ol decidi malkontentigi lin. </p> <p>Sed tio, kio estas ofte utila dumtage, prezentas per si malplaĉan ĝenon dumnokte en loko arboplena. Ĉefe kiam oni devojiĝis kaj ekstervoje iraĉas en nehoma sovaĝejo. </p> <p>La dika, peza, alta, larĝa korpo ne sukcesis pasi senbrue inter la arbetoj; krome, tuŝi la naturaĵojn, ĝenerale malsekajn, meze de kiuj li facile paŝis, estis travivaĵo ne malofte doloriga, kaj ĉiam malagrabla. Ju pli li antaŭeniris en la vivo - kaj ju pli antaŭeniris en la ĉekastela arbaro - des pli Adriano Pipelbom malŝatis la noktan naturon. </p> <p>Viro kun okuloj kiuj kapablis bone vidi en la mallumo, rigardis la malfacilan iron de nia industriisto. Li ridetis. </p> <p>Apud tiu viro, en vestaĵo de policano, staris alia persono, en simila vesto. Ĉi-lasta estis virino. </p> <p>– Ni iru – la viro diris mallaŭte en la orelon de sia kunulino. – Nun estas la ĝusta momento. </p> <p>Ambaŭ paŝis direkte al la alta, larĝa, peza, dika persono. Ili zorgis fari kiel eble plej malmulte da bruo. Junaj, facilmovaj, ili preskaŭ sukcesis. </p> <p>En ĉi tiu aĉa situacio, kie arboj sovaĝe ĵetis siajn malsekajn branĉojn rekte en la vizaĝon de la industriisto, kie multpiedaj bestetoj prenis liajn piedojn por promenejo, kie naturo faligis lian piedon plej dolorige en kavon plenan de akvo aĉ odora, Adriano Pipelbom rapide alvenis al la penso, ke oni devas ĉi tie esti preta por iu ajn malplaĉa renkonto. lon ajn li efektive atendis, krom homa voĉo. Kiam do voĉo aŭdiĝis tuj proksime, li faris, ekmire, belan surlokan salton, kiu movis lian koron, ŝajne, supren ĝis la buŝo. </p> <p>– Kio? – li diris, kun la provo sensukcese rekapti iom da trankvilo. </p> <p>Sed la lumo de lampeto kiun oni direktis rekte al liaj okuloj, malhelpis la repaciĝon. Krome, ŝajnis al li, ke la homforto kiu tenis la lampon surhavas vestaĵojn policajn. </p> <p>– Kion vi faras ĉi tie? – sonis la aŭtoritata voĉo. </p> <p>– Mi... mi... nuuuu... eee... – fuŝparolis Pipelbom. </p> <p>– Bonvolu paroli iom pli klare – la alia diris eĉ pli gravtone. </p> <p>– Mi... mi... mi promenas. </p> <p>– Ha ha! Vi promenas en la bieno de la grafino de Montokalva, meze de la nokto. Ĉu la grafino vin invitis? Ĉu ŝi scias pri via ĉeesto ĉi tie? </p> <p>– N... nu... N... ne. Mi... </p> <p>– Mi do devas peti vin min sekvi – kaj li klarigis, ke ekde la fuŝa provo kapti la grafinon, fare de teroristoj, la polico kontrolas atente, kio okazas en la ĉirkaŭaĵo de la kastelo. </p> <p>Al la industriisto ŝajnis, ke lia koro ĉi-foje falis ĝis liaj piedoj. Li sciis, ke nur malfacile li povos trovi akcepteblan klarigon pri sia ĉeesto, kaj la ideo, ke la grafino ĉion scios, perdigis al li la malmulton da espero, kiu restis post la unuaj vortoj de la policano. </p> <p>El la romano "Ili kaptis Elzan!" de Claude Piron </p> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>arbo</td> <td>stablo</td> </tr> <tr> <td>bieno</td> <td>posed</td> </tr> <tr> <td>bruo</td> <td>buka</td> </tr> <tr> <td>branĉo</td> <td>grana</td> </tr> <tr> <td>buŝo</td> <td>usta</td> </tr> <tr> <td>direkto</td> <td>smer</td> </tr> <tr> <td>fakto</td> <td>činjenica</td> </tr> <tr> <td>grafo</td> <td>grof</td> </tr> <tr> <td>kampo</td> <td>polje</td> </tr> <tr> <td>kastelo</td> <td>dvorac</td> </tr> <tr> <td>kavo</td> <td>rupa / jama</td> </tr> <tr> <td>koro</td> <td>srce</td> </tr> <tr> <td>korpo</td> <td>telo</td> </tr> <tr> <td>monto</td> <td>brdo / planina</td> </tr> <tr> <td>naturo</td> <td>priroda</td> </tr> <tr> <td>nombro</td> <td>broj</td> </tr> <tr> <td>odoro</td> <td>miris</td> </tr> <tr> <td>orelo</td> <td>uvo</td> </tr> <tr> <td>paco</td> <td>mir</td> </tr> <tr> <td>persono</td> <td>osoba</td> </tr> <tr> <td>situacio</td> <td>situacija</td> </tr> <tr> <td>sono</td> <td>zvuk</td> </tr> <tr> <td>teroristo</td> <td>terorista</td> </tr> <tr> <td>viro</td> <td>muškarac</td> </tr> <tr> <td>agrabla</td> <td>ugodan / prijatan</td> </tr> <tr> <td>kapabla</td> <td>sposoban / sposobna / sposobno</td> </tr> <tr> <td>kontenta</td> <td>zadovoljan / zadovoljna / zadovoljno</td> </tr> <tr> <td>larĝa</td> <td>širok / široka / široko</td> </tr> <tr> <td>peza</td> <td>težak / teška / teško</td> </tr> <tr> <td>preta</td> <td>spreman / spremna / spremno</td> </tr> <tr> <td>seka</td> <td>suv / suva / suvo</td> </tr> <tr> <td>simila</td> <td>sličan / slična / slično</td> </tr> <tr> <td>ambaŭ</td> <td>oba / obe / oboje</td> </tr> <tr> <td>ajn</td> <td>bilo / god</td> </tr> <tr> <td>apud</td> <td>pored</td> </tr> <tr> <td>ju ... des</td> <td>što ... to</td> </tr> <tr> <td>aparte</td> <td>posebno</td> </tr> <tr> <td>fakte</td> <td>stvarno</td> </tr> <tr> <td>ĝenerale</td> <td>uopšte</td> </tr> <tr> <td>aspekti</td> <td>izgledati</td> </tr> <tr> <td>dubi</td> <td>sumnjati</td> </tr> <tr> <td>fuŝi</td> <td>pokvariti</td> </tr> <tr> <td>ĝeni</td> <td>smetati</td> </tr> <tr> <td>inviti</td> <td>pozvati</td> </tr> <tr> <td>kapti</td> <td>uhvatiti</td> </tr> <tr> <td>miri</td> <td>čuditi se</td> </tr> <tr> <td>paŝi</td> <td>koračati / hodati</td> </tr> <tr> <td>perdi</td> <td>izgubiti</td> </tr> <tr> <td>prezenti</td> <td>predstaviti / prikazati</td> </tr> <tr> <td>promeni</td> <td>šetati se</td> </tr> <tr> <td>provi</td> <td>pokušati</td> </tr> <tr> <td>renkonti</td> <td>sresti</td> </tr> <tr> <td>respekti</td> <td>poštovati</td> </tr> <tr> <td>tiri</td> <td>vući</td> </tr> <tr> <td>tuŝi</td> <td>dirati</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="ju-des"><strong>Ju</strong> ... <strong>des</strong></h3> <p>Ju pli longe, des pli bone. – Što duže, to bolje. </p> <h3 id="ajn">Ajn</h3> <ul> <li>kiom ajn – koliko god </li> <li>kio ajn – bilo šta / šta god </li> </ul> <h3 id="prefikso-dis-prefiks-dis-">Prefikso <strong>dis-</strong> – Prefiks <strong>dis-</strong></h3> <p>Značenje ovog prefiksa je <strong>raz-</strong>. </p> <ul> <li><u>dis</u>ĵeti – razbacati </li> <li><u>dis</u>iri – razići se </li> <li><u>dis</u>tranĉi – razrezati </li> </ul> <h3 id="sufikso-on-sufiks-on-">Sufikso <strong>-on-</strong> – Sufiks <strong>-on-</strong></h3> <p>Služi za pravljenje razlomaka. </p> <ul> <li>du<u>on</u>o – polovina </li> <li>tri<u>on</u>o – trećina </li> <li>kvar<u>on</u>o – četvrtina </li> <li>dek<u>on</u>o – desetina </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ul> <li>prezentaĵo </li> <li>aĉulo </li> <li>klarigi </li> <li>pretigi </li> <li>malsaĝaĵo </li> <li>ĉiumomente </li> <li>renkontiĝo </li> <li>repaciĝi </li> </ul>2024-03-05T21:24:00+01:002024-03-22T09:54:00+01:00Claude Pirontag:eo.daniloquium.xyz,2024-03-05:/gerda-malaperis

<p>La libro "Gerda malaperis"</p>

<hr/> <h2 id="capitro-1-unu">Ĉapitro 1 (unu)</h2> <p>(En universitata restoracio) </p> <p>Tom: Saluton, Linda. </p> <p>Linda: Saluton, Tom. </p> <p>Tom: Diru al mi: kiu estas tiu? </p> <p>Linda: Kiu? </p> <p>Tom: Tiu alta, blonda, juna viro... </p> <p>Linda: Kiu? </p> <p>Tom: Tiu, kiu sidas en la angulo. </p> <p>Linda: Ho, tiu! </p> <p>Tom: Jes, tiu. </p> <p>Linda: Mi ne scias. Mi ne scias, kiu li estas. Nova studento, verŝajne. </p> <p>Tom: Li estas tute sola. </p> <p>Linda: Ne. Rigardu. Bela knabino iras al li. </p> <p>Tom: Ne bela. Juna, eble, sed ne bela. Nur vi estas bela, Linda. </p> <p>Linda: Tom, kara! Kio okazas al vi? Eble vi laboras tro multe, kaj... </p> <p>Tom: Nenio speciala okazas al mi. Kaj mi ne laboras tro multe. Fakte, mi laboras malmulte nun. La vera demando estas: kio okazas al vi, Linda? Nur vi estas vere bela. </p> <p>Linda: Nu, nu... </p> <p>Tom: Estas fakto. Nur vi estas bela, Linda. Mi estas sincera. Venu kun mi! </p> <p>Linda: Sed... </p> <p>Tom: Venu. Al la granda spegulo. Rigardu. Jen estas Linda, la plej bela virino en la mondo, la plej bela virino en la tuta mondo. </p> <p>Linda: Kaj jen estas Tom, la plej malserioza knabo en la tuta universitato. </p> <h2 id="capitro-2-du">Ĉapitro 2 (du)</h2> <p>Linda: Tom! </p> <p>Tom: Kio okazas al vi? Vi estas pala! Bela, sed pala. </p> <p>Linda: Tom! Ne rigardu! </p> <p>Tom: Kio okazas? </p> <p>Linda: Strange! Okazas io stranga, io tre stranga. Tiu ulo, tiu nova studento... Ne, Ne, mi petas vin, ne rigardu. Estu diskreta. </p> <p>Tom: Diable! Diru al mi. Kio estas tiu mistero? </p> <p>Linda: Lia mano agas strange. Rigardu, se vi volas, sed plej diskrete. Turnu vin iomete, eble, sed tute nature. Li ne vidu, ke vi rigardas al li. </p> <p>Tom: Vi pravas. Io stranga okazas. Dum ŝi ne rigardas al li – ŝi nun rigardas al la granda spegulo – lia mano iom post iom, tre tre malrapide, proksimiĝas al ŝia taso... </p> <p>Linda: Estas io en lia mano. </p> <p>Tom: Mi ne vidas. Li estas tro malproksima. Diable! Tiu alta forta knabo nun staras inter ili kaj mi. Mi ne plu vidas. </p> <p>Linda: Sed mi vidas. Mi vidas bone. Mi vidas tre bone. Mi vidas tute bone. Ej! </p> <p>Tom: Kio okazas? </p> <p>Linda: Ŝi rigardas al li nun, kaj lia mano haltas. </p> <p>Tom: Kaj kio plu? Diru al mi! </p> <p>Linda: Nun li parolas al ŝi. Li montras al la pordo. </p> <p>Tom: Eble li volas, ke ŝi rigardu al alia direkto, ke ŝi ne plu rigardu al li. </p> <p>Linda: Prave, tute prave. Jen ŝi rigardas al la pordo. Li plu parolas kaj parolas. Dum ŝi ne rigardas al lia direkto, lia mano plu proksimiĝas al la taso. Ej! </p> <p>Tom: Kio? Kio okazas? </p> <p>Linda: Lia mano revenas, tute diskrete, kvazaŭ tute nature. </p> <p>Tom: Ĉu estas io en lia mano? </p> <p>Linda: Nenio plu. Sed tute certe nun estas io en ŝia taso.</p> <h2 id="capitro-3-tri">Ĉapitro 3 (tri)</h2> <p>Bob: Diable! Kio okazas? Vi aspektas kiel spionoj. Ĉu mi povas sidi kun vi? </p> <p>Linda: Saluton, Bob. </p> <p>Tom: Bonan tagon, Bob. </p> <p>Bob: Bonan tagon, Linda. Bonan tagon, Tom. Pardonu, ke mi ne salutis vin tuj. </p> <p>Linda: Ne gravas. Nun vi salutis, kaj ni pardonas vin. </p> <p>Bob: Ĉu vi permesas, ke mi sidu ĉe via tablo? </p> <p>Linda: Kompreneble, vi sidu kun ni. </p> <p>Bob: Mi tamen ne volas esti maldiskreta. Eble Tom parolas pri amo kaj preferas esti sola kun vi. </p> <p>Tom: Mi ne parolis pri amo. </p> <p>Linda: Li nur diris, ke mi estas la plej bela virino en la tuta mondo. </p> <p>Bob: Li pravas. Tio ne estas amdeklaro, tio estas simpla fakto. </p> <p>Tom: Prave. Simpla fakto. </p> <p>Bob: Nu, certe, Linda estas tre bela, sed ne tio gravas nun. </p> <p>Linda: Ne gravas, ĉu? Ne gravas, ke mi estas bela, ĉu? Jen bela deklaro! </p> <p>Bob: Pardonu min. Mi volas diri, ke io estas pli grava. </p> <p>Tom: Kio? Pri kio vi parolas? Kio estas pli grava? </p> <p>Bob: Vi ne vidis min, dum mi proksimiĝis al vi, sed mi vin rigardis. </p> <p>Linda: Mi ne komprenas, pri kio vi parolas. </p> <p>Bob: Mi parolas pri via vizaĝo. </p> <p>Linda: Kio pri mia vizaĝo? Ĉu ĝi ne estas bela? </p> <p>Bob: Ho jes, ĝi estas bela, ĝi estas la plej bela en la mondo. Sed ĝi estis mistera! </p> <p>Linda: Mistera? Ĉu mia vizaĝo estis mistera? </p> <p>Bob: Jes. Via vizaĝo estis mistera. Fakte, viaj vizaĝoj estis misteraj. Mistera vizaĝo de spionino ĉe mistera vizaĝo de spiono. Vi aspektis strange. Vi aspektis mistere. Mi bone rigardis vin, dum mi proksimiĝis al vi, kaj estis mistera esprimo sur via vizaĝo, Linda, kaj ankaŭ sur via, Tom. Kiel mi jam diris, vi aspektis kiel spionoj. </p> <h2 id="capitro-4-kvar">Ĉapitro 4 (kvar)</h2> <p>Bob: Diru al mi sincere, pri kio vi parolis. </p> <p>Tom: Ni parolis pri tiu ulo. </p> <p>Bob: Kiu ulo? </p> <p>Tom: Tiu viro ĉe la angulo. Tiu juna viro. </p> <p>Bob: Pri kiu vi parolas? Ĉu pri tiu blondulo, kiu sidas kun Gerda? </p> <p>Linda: Gerda! Vi do scias, ke ŝia nomo estas Gerda! Vi do konas ŝin! </p> <p>Bob: Nu, mi ne vere konas ŝin. Mi scias, kiu ŝi estas. Tio estas alia afero. </p> <p>Linda: Kiu do ŝi estas? </p> <p>Bob: Sed vi ne respondis al mi. Vi ne respondis al mia demando. Ĉu vere pri tiu blonda junulo vi parolis? </p> <p>Tom: Jes. Pri li. </p> <p>Bob: Mi ne konas lin. Mi neniam vidis lin antaŭe. </p> <p>Linda: Sed, diru al mi, kiu estas tiu Gerda? </p> <p>Bob: Ŝi venis por instrui. Temas pri io mistera, fakte. Kriptaĵoscienco. </p> <p>Linda: Kio? Kiel vi diris? Krip-ta-ĵo-sci-en-co, ĉu? Kio estas tio? </p> <p>Bob: Ĉu vere vi ne scias, kio estas kriptaĵoscienco? Oni diras ankaŭ "kriptografio". </p> <p>Linda: Ne. Mi ne scias. Mi tute ne scias. Ĉu vi scias, Tom? </p> <p>Tom: Ĉu tio ne estas la arto kompreni, pri kio temas sekreta mesaĝo? </p> <p>Bob: Prave. Jen ŝia fako. Fakte, ŝia fako estas la malnovaj sekretaj lingvoj. </p> <p>Tom: Mi ne komprenas. Kiu, en universitato, volas lerni pri la malnovaj sekretaj lingvoj? </p> <p>Bob: Ankaŭ mi ne tute komprenas. Estis ideo de Ronga, la profesoro pri lingvistiko. Li konsideras, ke sekretaj lingvoj estas aspekto de la arto komuniki, kaj ke ili do rilatas al lingvistiko. </p> <p>Linda: Eble jes. Eble li pravas. Kaj tamen tiu ideo estas iom stranga, ĉu vi ne konsentas? </p> <p>Bob: Jes. Ĝi aspektis strange ankaŭ al mi, kiam oni parolis pri ĝi. </p> <p>Linda: Eble Ronga, la lingvistika profesoro, nur deziris, ke bela virino kunlaboru kun li. Ĉu ne estas bona ideo kunlabori kun bela knabino, kiam tio estas ebla? </p> <p>Tom: Mi jam diris al vi, ke ŝi ne estas bela. Nur vi estas bela. </p> <p>Bob: Mi ne konsentas. Estas fakto, ke Linda estas tre bela, ke ŝi estas la plej bela knabino en la mondo. Sed ankaŭ Gerda estas bela, iom malpli bela, sed tamen bela; ĉu vi konsentas? </p> <p>Tom: Tute ne. Por vi, eble. Sed por mi ne. Por mi, nur Linda ekzistas kiel bela virino. </p> <p>Bob: Ĉu vi volas diri, ke por vi Linda estas la sola bela virino en la tuta mondo? </p> <p>Tom: Jes, por mi, Linda estas la sola bela virino en la tuta mondo. </p> <p>Bob: Diable! Vi verŝajne amas ŝin. </p> <h2 id="capitro-5-kvin">Ĉapitro 5 (kvin)</h2> <p>Bob: Nu, vi ankoraŭ ne diris al mi, kio okazis, dum vi spione rigardis tiun paron. </p> <p>Linda: Okazis io vere stranga. </p> <p>Tom: Vere stranga, fakte. En la mano de tiu junulo estis io. </p> <p>Bob: Kio? </p> <p>Linda: Ni ne povis vidi. Io tre eta. Malgranda afero. Afereto. </p> <p>Tom: Kaj dum ŝi ne rigardis, lia mano alproksimiĝis al ŝia taso. </p> <p>Linda: Kaj kiam ŝi ekrigardis lin, lia mano ekhaltis. </p> <p>Tom: Tiam li montris ion al ŝi. Evidente, li deziris forturni ŝian atenton. </p> <p>Linda: Kaj li sukcesis. Li plene sukcesis. Ŝi rigardis al la pordo. Kaj dum ŝi rigardis for, lia mano subite estis super ŝia taso, dum unu sekundo, ne pli, kaj tute nature revenis. Malplena. </p> <p>Bob: Ĉu ĝi estis plena antaŭe? </p> <p>Tom: Ne plena. Kompreneble, ĝi ne estis plena. Sed estis io en ĝi, kaj post kiam ĝi estis dum sekundo super la taso de Gerda, estis plu nenio en ĝi. </p> <p>Linda: Certe estas iu mistera substanco. </p> <p>Tom: Iu drogo. </p> <p>Bob: Kiel vi povas scii, ke ne estis tute simple peco da sukero? </p> <p>Linda: Li ne agus tiel kaŝe, se estus nur sukero. </p> <p>Tom: Cetere, ĉi tie ne estas peca sukero. Estas nur pulvora sukero, en sukerujoj. </p> <p>Bob: Eble li havis sukerpecon en la poŝo kaj... </p> <p>Tom: Ĉu vi ofte promenas kun sukerpecoj en via poŝo? </p> <p>Bob: Vi pravas. Tiu ideo estas absurda. Tamen... </p> <p>Linda: Rigardu! Jen ŝi ekstaras, kaj ekiras for. </p> <p>Bob: Ŝi ŝajnas tute normala. Verŝajne vi imagis ion draman, dum temas pri tute simpla, tute natura okazaĵo. </p> <h2 id="capitro-6-ses">Ĉapitro 6 (ses)</h2> <p>Tom: Ĉu vi aŭdis? Kio estis tio? </p> <p>Bob: Jes, mi aŭdis. Mi aŭdis ion. </p> <p>Linda: Ankaŭ mi aŭdis strangan bruon, kvazaŭ iu falus en la koridoro. </p> <p>Bob: Kvazaŭ ŝi falus. </p> <p>Tom: Mi havis la saman penson kiel vi. Ankaŭ mi pensis tion. Ankaŭ mi pensis: jen Gerda falas en la koridoro. </p> <p>Linda: Ĉu ni iru vidi? </p> <p>Tom: Kompreneble. Ni iru tuj. </p> <p>Bob: Mi iru kun Tom, sed vi restu ĉi tie, Linda. Observu tiun junulon, kun kiu Gerda parolis, kaj kiu eble metis drogon en ŝian kafon. </p> <p>Linda: Ĉu vi ambaŭ foriras kaj mi restu tute sola? Mi iom timas. </p> <p>Bob: Ni ne havas la tempon diskuti. Ni devas iri vidi tuj. Restu trankvile ĉi tie. Vi nenion riskas. Venu, Tom, ni ne perdu tempon. </p> <h2 id="capitro-7-sep">Ĉapitro 7 (sep)</h2> <p>(En la koridoro) </p> <p>Tom: Jen ŝi estas. Ni pravis. Ŝi apenaŭ havis la tempon alveni ĝis la angulo, jam ŝi falis. Videble, ŝi estas nekonscia. Ŝi perdis la konscion kaj falis. </p> <p>Bob: Ĉu ŝi ankoraŭ vivas? </p> <p>Tom: Jes. Ne timu. Ŝi perdis la konscion, sed ŝi ne perdis la vivon. La koro batas. Ĝi batas malforte, sed tamen batas. Ŝi do vivas. Eble ŝi apenaŭ vivas, sed ŝi vivas. </p> <p>Bob: Kion ni faru? </p> <p>Tom: Kion vi opinias? </p> <p>Bob: Ŝajnas, ke ŝi dormas. </p> <p>Tom: Ni devas informi la aŭtoritatojn. Tuj. Mi iros. Ili eble decidos voki doktoron, kuraciston, kaj almenaŭ tuj sendos flegistinon. Certe estas flegistino en ĉi tiu universitato, ĉu ne? </p> <p>Bob: Verŝajne, sed mi ne scias certe. Mi estas ĉi tie apenaŭ unu semajnon. </p> <p>Tom: Nu, mi tuj iros informi ilin. Restu ĉi tie kun ŝi. Sed ni unue metu ŝin pli bone, ke ŝi kuŝu komforte, kun la piedoj pli altaj ol la kapo. </p> <p>Bob: Ĉu vere? Ĉu vere vi volas, ke ŝi kuŝu kun la piedoj pli altaj ol la kapo? Tio ne estas komforta. </p> <p>Tom: Tamen, kiam iu perdis la konscion, tio estas la ĝusta pozicio, se mi bone memoras, kion oni instruis al mi. </p> <h2 id="capitro-8-ok">Ĉapitro 8 (ok)</h2> <p>En la universitata memserva restoracio, Linda sidas kaj pensas. Ŝi pensas ne tre trankvile. Fakte, ŝiaj pensoj iĝas pli kaj pli maltrankvilaj. </p> <p>Ŝi observas la junan viron, kiu metis ion en la kafon de Gerda. </p> <p>Ŝi pli kaj pli maltrankviliĝas. </p> <p>Tom kaj Bob estas for jam longe. Ili ne revenas. Ĉu do vere okazis io al Gerda? Sed kio okazis? Ĉu io grava? </p> <p>Linda observas la junulon kaj pensas: </p> <p>"Kion mi faros, se li ekstaros kaj foriros?<br/> Ĉu mi sekvos lin? Ĉu mi sekvu lin?<br/> Kion mi faru, se li iros eksteren? Ĉu mi sekvu lin eksteren? Ĉu mi sekvu lin ekstere? Mi ne scias, kion mi faru. Mi ne scias, kion mi faros. Mi ne scias, ĉu mi sekvos lin aŭ ne.<br/> Kaj se li foriros en aŭto? Ĉu ankaŭ mi sekvu lin aŭte?<br/> Jam estas vespero. Baldaŭ venos nokto. Jes. Baldaŭ noktiĝos. Ĉu mi sekvu lin nokte?<br/> Kaj eĉ se li ne iros eksteren de la universitato, eĉ se li restos ĉi tie, ĉu mi sekvu lin?<br/> Se li eliros tra tiu ĉi pordo, li iros en la koridoron al iu ĉambro. Ĉu mi sekvu lin en la koridoron? Ĉu mi sekvu lin en la koridoro? Ĉu mi sekvu lin en la ĉambron, en kiun li eniros? Ne. Neeble. Mi atendos en la koridoro. Sed se nenio okazos? Se li restos longe plu en la ĉambro?<br/> Kaj se li eliros tra tiu pordo, li iros eksteren, verŝajne al la urbo. Ĉu mi sekvu lin al la urbo? Ĉu mi sekvu lin en la urbon? Ĉu mi sekvu lin en la urbo?<br/> Se li iros piede, eble li vidos min, verŝajne li vidos min. Li suspektos, ke mi lin sekvas. Li turnos sin al mi. Mi ektimos. Mi paliĝos kaj tuj poste ruĝiĝos. Ĉiaokaze, mi maltrankviliĝos. Jam nun mi maltrankviliĝas.<br/> Se li iros per buso, li eĉ pli certe vidos, ke mi sekvas lin, ĉar ni devos kune atendi ĉe la haltejo." </p> <p>Linda ne sukcesas decidi, kion ŝi faru. </p> <p>Ŝi timas. Ŝia koro batas rapide. Ŝi volus, ke Tom kaj Bob estu kun ŝi, ke ili helpu ŝin, ke ili helpu ŝin decidi. Ŝi estas tute sola. Ŝi sentas, ke ŝia koro rapidiĝas, sed ŝi ne scias, kion fari. </p> <p>Kaj jen, antaŭ ol ŝi povis decidi, antaŭ ol ŝi sukcesis retrankviliĝi, jen la juna viro ekstaras. Li rigardas al la koridora pordo. Ĉu tien li iros? Li rigardas al la pordo, tra kiu oni eliras al la urbo. Ĉu tien? Jes, tien li iras. </p> <p>Kaj Linda aŭtomate ekstaras kaj ekpaŝas al la sama pordo. Ne ŝi decidis. Ŝajnas, ke ŝia korpo decidis mem. Ŝajnas, ke ŝiaj kruroj agas mem. Nu, ĉiaokaze, jen Linda sekvas lin. Al kiu mistera destino? </p> <h2 id="capitro-9-nau">Ĉapitro 9 (naŭ)</h2> <p>"Ŝi kuŝas meze de la koridoro! Venu, venu tuj. Certe la afero urĝas," diras Tom. </p> <p>Li rigardas la flegistinon: ŝi estas dika, grasa virino kun bluaj okuloj, ruĝaj haroj, kaj tre ronda vizaĝo. Jam kelkajn minutojn li provas diri, kio okazis, sed ŝajnas, ke tiu flegistino ne rapide komprenas. La vorto "urĝa" ŝajnas ne ekzisti en ŝia vortaro. </p> <p>"Kuŝas, ĉu? Meze de la koridoro, ĉu vere?" ŝi diras. </p> <p>Videble, la flegistino apenaŭ povas kredi. </p> <p>"Kial, diable, ŝi kuŝus meze de la koridoro?" ŝi demandas. </p> <p>"Mi petas, venu urĝe. Mi ne scias, kial ŝi kuŝas tie. Mi nur diras, kion mi vidis. Ni trovis ŝin tie. Eble ŝi estis malsana. Mi ne scias. Ŝi svenis, ŝi perdis la konscion. Nun certe oni devas urĝe okupiĝi pri ŝi." </p> <p>"Stranga afero!" </p> <p>"Nu, mi ne estas fakulo. Vi jes. Okupiĝi pri malsanaj homoj estas via fako, ĉu ne? Venu tuj. Urĝas!" </p> <p>"Nu, nu, nu, nu. Kial, diable, ŝi svenis en la koridoro? Stranga ideo! Oni neniam svenas tie." </p> <p>"Ĉu vere? Kie do oni svenas en ĉi tiu universitato? Pardonu min, sed mi ne konas la tradiciojn. Mi estas novulo. Apenaŭ unu semajnon mi estas ĉi tie." </p> <p>"Juna viro, en ĉi tiu universitato, oni svenas en la klasĉambroj, oni svenas en la restoracio, oni svenas en la dorm-ĉambroj, oni svenas en la banĉambroj, eble eĉ oni povus sveni en iu administra oficejo. Sed pri sveno koridora mi neniam aŭdis. Stranga epoko! Stranga generacio! Oni faras ion ajn niaepoke." </p> <p>"Vi parolas, parolas, paroladas, kaj dume tiu kompatinda knabino kuŝas en koridoro, kaj neniu zorgas pri ŝi!" </p> <p>"Nu, nu, ne maltrankviliĝu, juna viro, ne havu zorgojn. Ni tuj rapidos tien, kaj mi tuj prizorgos ŝin." </p> <p>Kaj ili kune rapidas al la loko, kie Tom lasis sian amikon kun Gerda. </p> <p>Sed jen subite Tom haltas. </p> <p>"Kio okazas? Kial vi ekhaltis?" demandas la flegistino. </p> <p>"Ŝi estis ĉi tie, kaj ne plu estas, sed..." </p> <p>"Sed estas iu alia, kaj <em>li</em> estas senkonscia, ŝajnas al mi. Ĉu vi konas lin?" </p> <p>"Jes, estas mia amiko Bob. Kio okazis al li?" </p> <p>La flegistino iras al Bob, kiu falsidas ĉe la koridora muro. Ŝi tuŝas lian kapon. </p> <p>"Batita! Oni batis la kapon al li!" </p> <p>"Diable! Bob, Bob! Respondu! Ĉu vi aŭdas min? Diru ion, mi petas! Kio okazis? </p> <p>Sed Bob ne respondas, kaj Tom iĝas pli kaj pli maltrankvila. </p> <h2 id="capitro-10-dek">Ĉapitro 10 (dek)</h2> <p>Fakte, Tom ne estas ema fidi la flegistinon. Kial? Ĉu vi scias, kara amiko, vi kiu sekvas ĉi tiun aventuron ekde la unua vorto? Ĉu vi scias, kial Tom ne emas fidi la flegistinon? </p> <p>Ne. Certe vi ne scias. Ankaŭ mi ne scias. Sed fakto restas fakto, eĉ se ni ne komprenas ĝin. </p> <p>Kaj la fakto estas, ke Tom ne emas ŝin kredi. </p> <p>Tom estas agema knabo, eĉ iom aventurema, kaj eble tiu tro parolema flegistino ne ŝajnas al li kredinda. Eble li opinias, ke tiu flegistino tro emas paroli, kaj do ne estas fidinda. Aŭ ĉu temas pri io alia? </p> <p>Tom ege ŝatas sian amikon Bob. Li ŝategas lin. Li lin amas, fakte. Bob kaj li amikiĝis antaŭlonge en la urbego, kie ili vivis tiutempe - ili - ili dumtempe eĉ iradis al la sama lernejo - sed poste Tom devis iri al malsama urbo, kaj ili ne plu vidis sin reciproke. Kiam, antaŭ kelkaj tagoj, ili retrovis unu la alian en la sama universitato, ambaŭ ege dankis la destinon. </p> <p>Ili treege ŝatas la tiean bonegan vivon. Ili ŝategas ĝin. Ambaŭ estas agemaj, laboremaj knaboj, kun speciala ŝato al la iom timemaj studentinoj. Eble ĉar timema junulino estas malpli timinda ol ino neniam ema timi, ol sen-tim-ulino. Ĉu vi komprenas? </p> <p>Sed nun Tom malŝatas la aventuron. Li sin demandas, kial li sentas tiun flegistinon nefidinda. Li preferus silenteman, grav-aspektan sinjorinon. Tiu ĉi ne aspektas tre zorgeme, kaj li ne trovas ŝin atentema pri liaj demandoj. Verdire, li opinias ŝin ema fuŝi sian laboron. Li timas, ke ŝi ofte agas fuŝe. Fuŝemaj homoj ekzistas en la mondo. Kial tiu tro parolema flegistino ne estus unu el ili? Ĉu li mispaŝis, kiam li turnis sin al ŝi? Sed al kiu alia li povus sin turni? Ŝi estis la sola flegistino, kiu troviĝis en la universitato. Aŭ ĉu li mispensas? </p> <p>Kaj nun li sentas sin ema zorgi pri Linda. Ĉu tiu belega knabino ne troviĝas en danĝero? Li amas ŝin, li eĉ amegas ŝin, pli kaj pli, kaj la ideo, ke danĝeraj homoj povus fari ion al ŝi, apenaŭ estas travivebla. La vivo ne estas facila, kaj ŝajnas nun, ke la tuta afero iĝas pli kaj pli malŝatinda. </p>2024-02-15T18:00:00+01:002024-02-15T20:24:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2024-02-15:/leciono-11-la-sentimulo-neustrasivi

<p>La dekunua leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Estis vespero en Venecio. Centoj da homoj plenigadis la Sankt-Markan placon. Junuloj kaj militistoj, maristoj de sur la ŝipoj, elstaraj sinjorinoj kaj junulinoj, alilandaj vojaĝantoj, ĉambristoj kaj gondolistoj – ĉiuj moviĝis al la urbomezo. Iom plue sed ne malproksime de la maro troviĝis malgranda placo. Fine de ĝi, proksime de la maro staris homo. Laŭ la vesto oni facile povis ekscii ke li estas gondolisto de iu riĉulo. Seninterese li rigardis la ĝojan hommulton. Subite rideto lumigis lian vizaĝon, kiam li ekvidis mariston kiu alvenis el la flanko de la maro. </p> <p>– Ĉu tio estas vi, Stefano? – ekkriis la gondolisto. – Ĉiuj diras ke vi falis en la manojn de la Turkoj. </p> <p>– Vere. Ni renkontis unu el iliaj ŝipoj. Ĝi sekvis nin dum pli ol unu horo. Sed ne estas facile iri pli rapide ol nia ŝipo. Do, kiaj novaĵoj estas tie ĉi en Venecio? </p> <p>– Nenio interesa - nur granda malfeliĉo por Pietro. Ĉu vi konas Pietron? </p> <p>– Kompreneble ke mi konas. </p> <p>– Granda ŝipo subakvigis lian gondolon. </p> <p>– Kaj kio pri Pietro? </p> <p>– Lia gondolo subakviĝis. Okazis ke ni troviĝis proksime, tiel ke Ĝorĝo kaj mi prenis Pietron en nian gondolon. En la sama tempo mia estro subakviĝis por helpi junulinon, kiu preskaŭ jam mortis kun sia onklo. </p> <p>– Ho, tie estis junulino - kaj onklo? </p> <p>– Lin ni ne povis helpi. Estis grava homo. Sed kio vin alvenigas en Venecion, amiko mia? </p> <p>La maristo rapide ekrigardis sian amikon kaj komencis diri:<br/> – Do, vi scias, Ĝino, mi alportis... </p> <p>La gondolisto subite haltigis lin.<br/> – Vidu – li diris. </p> <p>Tiam iu homo pasis apud ili. Li ankoraŭ ne estis tridekjara, kaj lia vizaĝo estis senkolora. Lia iro estis certa kaj facila. Lia vizaĝo estis malĝoja. </p> <p>– Jakopo – diris Gino kiam li ekvidis la homon – oni diras ke multaj gravuloj donas sekretajn laborojn al li. Li scias tro da sekretoj. </p> <p>– Kaj tial ili timas sendi lin en malliberejo – diris la maristo, kaj dum li parolis li montris la domegon de la Doĝoj. </p> <p>– Vere, multaj gravuloj bezonas lian helpon – diris Ĝino. </p> <p>– Kaj kiom ili pagas al li por unu mortigo? </p> <p>– Certe ne malpli ol cent monerojn. Ne forgesu ke li laboras por tiuj kiuj havas sufiĉe da mono por pagi al li. Sed, Stefano, en Venecio estas aferoj, kiujn estas pli bone forgesi se vi volas trankvile manĝi vian panon. </p> <p>Estis iom da silento kaj poste la gondolisto denove ekparolis:<br/> – Vi venis ĝustatempe por vidi ŝipkuron. </p> <p>– Ĝino – iu diris malforte proksime de la gondolisto. </p> <p>– Sinjoro? </p> <p>Don Kamilo Monforte, la estro de Ĝino senvorte montris al la gondolo. </p> <p>– Ĝis revido – diris la gondolisto kaj prenis la manon de sia amiko. </p> <p>(el la romano "La sentimulo" de J. F. Cooper kaj R. Imbert) </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Bilo je veče u Veneciji. Stotine ljudi ispunjavale su Trg Svetog Marka. Mladići i ratnici, mornari sa brodova, istaknute gospođe i devojke, putnici iz drugih zemalja, sobari i gondolijeri – svi su se premestili u centar grada. Nešto dalje, ali ne daleko od mora, nalazio se mali trg. Na njegovom kraju, blizu mora, stajao je čovek. Prema odeći se lako moglo prepoznati da je on gondolijer nekog bogataša. Nezainteresovano je posmatrao veselu gomilu ljudi. Odjednom mu je osmeh obasjao lice kada je ugledao mornara koji je dolazio iz pravca mora. </p> <p>– Jesi li to ti, Stefano? – povikao je gondolijer. – Svi pričaju da si pao u ruke Turcima. </p> <p>– Istina je. Sreli smo jedan njihov brod. Pratio nas je duže od sata. Ali nije lakše ići brže nego naš brod. Pa, šta ima novo ovde u Veneciji? </p> <p>– Ništa zanimljivo - samo velika nesreća za Pjetra. Poznaješ li Pjetra? </p> <p>– Naravno da poznajem. </p> <p>– Veliki brod je potopio njegovu gondolu. </p> <p>– A šta je sa Pjetrom? </p> <p>– Njegova gondola je potonula. Dogodilo se da smo se nalazili u blizini, tako da smo Đorđo i ja uzeli Pjetra u našu gondolu. U isto vreme, moj gazda je zaronio da pomogne devojci koja je bila već skoro umrla sa svojim ujakom/stricem/tečom. </p> <p>– O, tu je bila i devojka - a ujak? </p> <p>– Njemu nismo mogli da pomognemo. Bio je važan čovek. Ali šta tebe dovodi u Veneciju, prijatelju moj? </p> <p>Mornar je brzo pogledao svog prijatelja i počeo da govori:<br/> – Pa, znaš, Đino, doneo sam... </p> <p>Gondolijer ga je odjednom zaustavio.<br/> – Vidi – rekao je. </p> <p>Tada je neki čovek prošao pored njih. Nije imao ni trideset godina, a njegovo lice bilo je bezbojno. Njegov hod bio je siguran i lak. Lice mu je bilo sumorno. </p> <p>– Jakopo – rekao je Đino kada je ugledao čoveka – priča se da mu mnogi velikaši daju tajne poslove. Zna previše tajni. </p> <p>– I zato se boje da ga pošalju u zatvor – rekao je mornar, i dok je govorio pokazao je Duždevu palatu. </p> <p>– Istina, mnogim važnim ljudima je potrebna njegova pomoć – rekao je Đino. </p> <p>– A koliko mu plaćaju za jedno ubistvo? </p> <p>– Svakako ne manje od sto dukata. Ne zaboravi da on radi za one koji imaju dovoljno novca da mu plate. Ali Stefano, u Veneciji ima stvari koje je bolje zaboraviti ako hoćeš mirno da jedeš svoj hleb. </p> <p>Nastala je kratka tišina, a zatim je gondolijer ponovo progovorio:<br/> – Došao si baš na vreme da vidiš trku brodova. </p> <p>– Đino – neko je tiho rekao blizu gondolijera. </p> <p>– Gospodine? </p> <p>Don Kamilo Monforte, Đino gazda, bez reči je pokazao prema gondoli. </p> <p>– Do ponovnog susreta – rekao je gondolijer i uzeo ruku svog prijatelja. </p> <p>(Iz romana "Neustrašivi" - Dž. F. Kuper i R. Imbert) </p> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>amaso</td> <td>mnoštvo</td> </tr> <tr> <td>doĝo</td> <td>dužd</td> </tr> <tr> <td>estro</td> <td>vođa / šef / gazda</td> </tr> <tr> <td>flanko</td> <td>strana</td> </tr> <tr> <td>gondolo</td> <td>gondola</td> </tr> <tr> <td>koloro</td> <td>boja</td> </tr> <tr> <td>lumo</td> <td>svetlo</td> </tr> <tr> <td>maro</td> <td>more</td> </tr> <tr> <td>mezo</td> <td>sredina</td> </tr> <tr> <td>milito</td> <td>rat</td> </tr> <tr> <td>monero</td> <td>novčić</td> </tr> <tr> <td>pano</td> <td>hleb</td> </tr> <tr> <td>placo</td> <td>trg</td> </tr> <tr> <td>publiko</td> <td>javnost / publika</td> </tr> <tr> <td>ŝipo</td> <td>brod</td> </tr> <tr> <td>grava</td> <td>važan</td> </tr> <tr> <td>ĝusta</td> <td>tačan / pravi</td> </tr> <tr> <td>laŭta</td> <td>glasan / glasna / glasno</td> </tr> <tr> <td>sata</td> <td>sit / sita / sito</td> </tr> <tr> <td>preskaŭ</td> <td>gotovo / umalo / skoro</td> </tr> <tr> <td>proksimume</td> <td>otprilike</td> </tr> <tr> <td>aranĝi</td> <td>urediti / prirediti</td> </tr> <tr> <td>ekzisti</td> <td>postojati</td> </tr> <tr> <td>elekti</td> <td>izabrati / birati</td> </tr> <tr> <td>halti</td> <td>zaustaviti (se)</td> </tr> <tr> <td>koni</td> <td>poznavati</td> </tr> <tr> <td>konsenti</td> <td>dogovoriti se / složiti se</td> </tr> <tr> <td>movi</td> <td>pokrenuti / pomeriti / micati</td> </tr> <tr> <td>pagi</td> <td>platiti</td> </tr> <tr> <td>veki</td> <td>probuditi</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="sufikso-il-sufiks-il-">Sufikso <strong>-il-</strong> – Sufiks <strong>-il-</strong></h3> <p>Označava sredstvo kojim se nešto radi. </p> <ul> <li>manĝ<strong>il</strong>o – deo pribora za jelo (kašika, viljuška, nož...) </li> <li>timig<strong>il</strong>o – strašilo </li> <li>skrib<strong>il</strong>o – pisaljka </li> <li>lud<strong>il</strong>o – igračka </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>estraro </li> <li>tagmeze </li> <li>posttagmeze </li> <li>malsata </li> <li>interkonsenti </li> <li>manĝilaro </li> <li>vidpunkto </li> <li>malfermilo </li> <li>noktomezo </li> <li>publikigi </li> <li>pagigi </li> <li>duflanka </li> <li>aliflanke </li> </ol>2024-02-01T18:00:00+01:002024-02-04T23:20:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2024-02-01:/leciono-10-familianoj-kunvenas-clanovi-porodice-se-sastaju

<p>La deka leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>– Kiel rapide pasas tagoj! Morgaŭ estas la naskiĝtago de via patro, Marko. Alvenos kelkaj familianoj kaj geamikoj. Ĉu vi bonvolus iom helpi? Trovu iomete da tempo almenaŭ por ordigi vian ĉambron. Mi ŝatus kuiri ion bonan. Por la naskiĝtaga kuko mankas lakto en la hejmo. Necesas havigi iom da mangaĵo el vendejo... </p> <p>– Bone, mi aĉetumos por la naskiĝtago. Sed, anstataŭ sidi kaj manĝegi kun neinteresaj familianoj, mi ŝatus ekskursi kun klubanoj. </p> <p>– Kun kiuj klubanoj? – diris la patrino kaj ĵetis iajn paperojn en paperujon. </p> <p>– Morgaŭ frue kunvenas anoj de mia sporta klubo. </p> <p>– Sed, kara mia, ĉu ĝuste morgaŭ vi devas foresti? Ĉu vi ne intervidiĝas kun viaj samklubanoj trifoje semajne? </p> <p>– Ĉu mi rajtas ion proponi: mi kunmanĝos kun la familianoj. Sed en la dua parto de la tago mi foriros kun miaj geamikoj. Post la kuko Maria kaj Petro certe parolos pri la malsukcesa veturado per aŭto. Malinterese! Mi ne plu volas tion aŭdi! Kial ni ne havas iun ideoriĉan onklon Bonifacion en nia familio?! </p> <p>La patrino ridetis je liaj vortoj. Ŝi scias ke Marko iom tro parolas hodiaŭ.<br/> – Kara Marko, ne sufiĉas nur riĉeco de la ideoj. Necesas ankaŭ plena monujo por realigi ilin.<br/> La patrino post iom da silento daŭrigis:<br/> – Nu, antaŭ kelkaj minutoj telefonis Ana, ke ankaŭ ŝi vizitos nin morgaŭ. Ŝi tre ŝatas dolĉajn kukojn, kvankam ŝi atentos por ne dikiĝi. </p> <p>Tuj Marko ŝanĝis la opinion. Sen Ana dum la ekskurso li estus tre soleca.<br/> – Patrino, tiukaze mi tamen pasigos la morgaŭan tagon hejme. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>– Kako dani brzo prolaze! Sutra je rođendan tvog oca, Marko. Doći će nekoliko članova porodice i prijatelja. Da li bi hteo malo da pomogneš? Nađi barem malo vremena da središ svoju sobu. Htela bih nešto dobro da skuvam. U kući nema mleka za rođendansku tortu. Treba nabaviti nešto hrane iz prodavnice... </p> <p>– Dobro, obaviću kupovinu za rođendan. Ali, umesto da sedim i prejedam se sa članovima porodice, voleo bih da odem na izlet sa članovima kluba. </p> <p>– Sa kojim članovima kluba? – rekla je majka i bacila neke papire u korpu. </p> <p>– Sutra rano se sastaju članovi mog sportskog kluba. </p> <p>– Ali, dragi moj, zar baš sutra moraš da odsustvuješ? Zar se ne viđaš sa članovima kluba tri puta nedeljno? </p> <p>– Smem li nešto da predložim: ješću sa porodicom. Ali u drugom delu dana ću otići sa prijateljima. Posle torte, Marija i Petar će sigurno pričati o neuspeloj vožnji autom. Dosadno! Neću više to da slušam! Zašto mi nemamo u porodici kreativnog (punog ideja) ujaka Bonifacia? </p> <p>Majka se osmehnula na njegove reči. Ona zna da Marko danas previše priča.<br/> – Dragi Marko, nije dovoljno bogatstvo ideja. Neophodan ti je i pun novčanik da ih ostvariš.<br/> Majka je posle malo ćutanja dodala:<br/> – Nego, pre nekoliko minuta je Ana zvala i javila da će nas i ona sutra posetiti. Ona mnogo voli slatke kolače, iako će paziti da se ne ugoji. </p> <p>Marko je odmah promenio mišljenje. Bez Ane bi na izletu bio veoma usamljen.<br/> – Majko, u tom slučaju ću ipak provesti sutrašnji dan kod kuće. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono10.mp3" title="Leciono 10 – Familianoj kunvenas"></audio> <figcaption>Leciono 10 – Familianoj kunvenas</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>aĝo</td> <td>doba / starost</td> </tr> <tr> <td>ĉefo</td> <td>glavni / šef</td> </tr> <tr> <td>ekskurso</td> <td>izlet</td> </tr> <tr> <td>ekzemplo</td> <td>primer</td> </tr> <tr> <td>lakto</td> <td>mleko</td> </tr> <tr> <td>parto</td> <td>deo</td> </tr> <tr> <td>rilato</td> <td>odnos</td> </tr> <tr> <td>silento</td> <td>tišina</td> </tr> <tr> <td>dika</td> <td>debeo / debela / debelo</td> </tr> <tr> <td>dolĉa</td> <td>sladak / slatka / slatko</td> </tr> <tr> <td>reala</td> <td>stvaran / stvarna / stvarno</td> </tr> <tr> <td>simpla</td> <td>jednostavan / jednostavna / jednostavno</td> </tr> <tr> <td>universala</td> <td>sveopšti / sveopšta / sveopšte</td> </tr> <tr> <td>anstataŭ</td> <td>umesto</td> </tr> <tr> <td>tro</td> <td>previše / suviše</td> </tr> <tr> <td>proponi</td> <td>predložiti</td> </tr> <tr> <td>daŭri</td> <td>trajati</td> </tr> <tr> <td>ĵeti</td> <td>baciti</td> </tr> <tr> <td>naski</td> <td>roditi</td> </tr> <tr> <td>opinii</td> <td>smatrati / biti mišljenja</td> </tr> <tr> <td>pasi</td> <td>proći</td> </tr> <tr> <td>sekvi</td> <td>slediti</td> </tr> <tr> <td>sukcesi</td> <td>uspeti</td> </tr> <tr> <td>ŝanĝi</td> <td>promeniti</td> </tr> <tr> <td>trovi</td> <td>naći</td> </tr> <tr> <td>uzi</td> <td>upotrebiti / koristiti</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="sufikso-an-sufiks-an-">Sufikso <strong>-an-</strong> – Sufiks <strong>-an-</strong></h3> <p>Označava pripadnika neke zemlje ili člana određene zajednice, udruženja i slično. </p> <ul> <li>Afrik<strong>an</strong>o – Afrikanac </li> <li>samland<strong>an</strong>o – zemljak </li> <li>klub<strong>an</strong>o – član kluba </li> <li>samide<strong>an</strong>o – istomišljenik </li> </ul> <h3 id="sufikso-ec-sufiks-ec-">Sufikso <strong>-ec-</strong> – Sufiks <strong>-ec-</strong></h3> <p>Označava apstraktno svojstvo. </p> <ul> <li>bel<strong>ec</strong>o – lepota </li> <li>varm<strong>ec</strong>o – toplina / toplota </li> <li>simpl<strong>ec</strong>o – jednostavnost </li> </ul> <h3 id="sufikso-uj-sufiks-uj-">Sufikso <strong>-uj-</strong> – Sufiks <strong>-uj-</strong></h3> <p>Označava posudu, državu ili drvo. </p> <ul> <li>manĝ<strong>uj</strong>o – posuda za jelo </li> <li>cindr<strong>uj</strong>o – pepeljara </li> <li>Franc<strong>uj</strong>o – Francuska </li> <li>Aŭstr<strong>uj</strong>o – Austrija </li> <li>pom<strong>uj</strong>o – drvo jabuke (pomo – jabuka) </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku kaj respondu – Prevedite i odgovorite </p> <ol> <li>Čini li te prijateljstvo srećnijim nego ljubav? </li> <li>Koliko često pišeš pisma svojim prijateljicama u Italiji i Etiopiji? </li> <li>Da li se promenio odnos između tebe i tvog učitelja ili je ostao isti? </li> <li>Znate li sada već dovoljno dobro esperanto tako da ga možete upotrebljavati? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>En jun__o oni havas ankaŭ bel__on. </li> <li>Malsimplajn laborojn ĉefoj devus plisimpl__i. </li> <li>En tiu aĝo li jam fariĝis klub__o de sporta klubo. </li> <li>Monon oni metas en mon__on. </li> <li>Sekvu la ekzemplon de la bonaj famili__oj. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>verŝajne </li> <li>tutsimple </li> <li>neutraleco </li> <li>tiurilate </li> <li>universaleco </li> <li>ebleco </li> <li>partopreni </li> <li>plejparte </li> <li>samtempe </li> <li>anstataŭigi </li> <li>elĵeti </li> <li>finiĝi </li> <li>informiĝi </li> <li>kuiristino </li> <li>solidareco </li> <li>transformiĝi </li> <li>transloĝiĝi </li> <li>varmeco </li> <li>translokiĝi </li> <li>forĵeti </li> <li>sinsekve </li> <li>pasigi </li> <li>troviĝi </li> <li>daŭrigi </li> <li>realigi </li> </ol>2024-01-25T18:00:00+01:002024-01-25T19:44:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2024-01-25:/leciono-9-planoj-pri-veturado-planovi-za-voznju

<p>La naŭa leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Petro kaj Maria volis vojaĝi al alia lando en libertempo. Ili decidis iri al Italio, bela lando kun malnovaj urboj kaj aliaj belaĵoj. Ili estis feliĉaj. </p> <p>– Kie estas mia vestaĵo? – ŝi demandis. </p> <p>– Ni ne forgesu kunporti la libron por lerni Esperanton. Ni povus komenci jam en la vagonaro. </p> <p>– En la vagonaro ni nenion faros, kara Petro. Ni veturos per aŭto. Mi havas sekreton: mia riĉa onklo Bonifacio plenumis mian deziron kaj donis al ni sian aŭton por uzo. Ĝi jam staras antaŭ la domo. </p> <p>– Sed mi devas diri... </p> <p>– Nenion diru, karulo, ni eksidu en la aŭton kaj veturu al Italio. </p> <p>Petro kaj Maria sidis en la aŭto. Ankaŭ la vestaĵoj estis en la aŭto. Sed ili ankoraŭ sidadis kaj atendis. </p> <p>– Do, karulo – ŝi diris – kial ni ne ekveturas? </p> <p>– Karulino, ankaŭ mi havas sekreton. Mi veturigus la aŭton, sed mi ne scias. Mi neniam lernis tion. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Petar i Marija su hteli da putuju u drugu državu u slobodno vreme. Odlučili su da idu u Italiju, lepu državu sa starim gradovima i drugim lepotama. Bili su srećni. </p> <p>– Gde je moja odeća? – pitala je ona. </p> <p>– Ne zaboravimo da ponesemo knjigu za učenje esperanta. Mogli bismo da počnemo već u vozu. </p> <p>– U vozu nećemo ništa raditi, dragi Petre. Vozićemo se autom. Imam tajnu: moj bogati ujak/stric/teča Bonifacio mi je ispunio želju i dao nam je svoj auto na korišćenje. On već stoji pred kućom. </p> <p>– Ali moram da kažem... </p> <p>– Ništa ne govori, dragi, sedimo u auto i idemo za Italiju. </p> <p>Petar i Marija su sedeli u autu. I odeća je bila u autu. Ali oni su i dalje sedeli i čekali. </p> <p>– Dakle, dragi – rekla je ona – zašto ne polazimo? </p> <p>– Draga, imam i ja tajnu. Vozio bih ja auto, ali ne znam. Nikad to nisam učio. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono09.mp3" title="Leciono 9 – Planoj pri veturado"></audio> <figcaption>Leciono 9 – Planoj pri veturado</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>domo</td> <td>kuća</td> </tr> <tr> <td>ideo</td> <td>ideja</td> </tr> <tr> <td>maniero</td> <td>način</td> </tr> <tr> <td>mondo</td> <td>svet</td> </tr> <tr> <td>onklo</td> <td>ujak / stric / teča</td> </tr> <tr> <td>plano</td> <td>plan</td> </tr> <tr> <td>sekreto</td> <td>tajna</td> </tr> <tr> <td>urbo</td> <td>grad</td> </tr> <tr> <td>vagono</td> <td>vagon</td> </tr> <tr> <td>vagonaro / trajno</td> <td>voz</td> </tr> <tr> <td>vojo</td> <td>put</td> </tr> <tr> <td>diversa</td> <td>različit / različita / različito</td> </tr> <tr> <td>feliĉa</td> <td>srećan / srećna / srećno</td> </tr> <tr> <td>klara</td> <td>jasan / jasna / jasno</td> </tr> <tr> <td>libera</td> <td>slobodan / slobodna / slobodno</td> </tr> <tr> <td>sama</td> <td>isti / ista / isto</td> </tr> <tr> <td>almenaŭ</td> <td>bar / barem</td> </tr> <tr> <td>ĉirkaŭ</td> <td>oko / okolo</td> </tr> <tr> <td>do</td> <td>dakle</td> </tr> <tr> <td>ekster</td> <td>izvan</td> </tr> <tr> <td>kvazaŭ</td> <td>kao da</td> </tr> <tr> <td>atenti</td> <td>paziti</td> </tr> <tr> <td>kredi</td> <td>verovati</td> </tr> <tr> <td>manki</td> <td>nedostajati / manjkati</td> </tr> <tr> <td>rakonti</td> <td>pričati / pripovedati</td> </tr> <tr> <td>rajti</td> <td>smeti</td> </tr> <tr> <td>ŝajni</td> <td>činiti se</td> </tr> <tr> <td>vojaĝi</td> <td>putovati</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="kondicionalo-kondicional">Kondicionalo – Kondicional</h3> <p>Pravi se pomoću nastavka <strong>-us</strong>. </p> <ul> <li>mi kred<strong>us</strong> – verovao/la bih </li> <li>ni kred<strong>us</strong> – verovali bismo </li> <li>vi kred<strong>us</strong> – ti/vi bi/biste verovao/li </li> <li>li/ŝi kred<strong>us</strong> – on/ona bi verovao/la </li> <li>ili kred<strong>us</strong> – oni bi verovali </li> </ul> <h3 id="adverbo-kvazau-prilog-kvazau">Adverbo <strong>kvazaŭ</strong> – Prilog <strong>kvazaŭ</strong></h3> <p>Prilog za upoređivanje <strong>kvazaŭ</strong> (kao da / kao) vrlo često se koristi sa kondicionalom.<br/> vi sidas <strong>kvazaŭ</strong> vi est<strong>us</strong> riĉulo – sediš kao da si bogataš </p> <p>No, može da se koristi i bez glagola i tada, naravno, nema kondicionala.<br/> vi sidas <strong>kvazaŭ</strong> riĉulo – sediš kao bogataš </p> <h3 id="sufikso-ad-sufiks-ad-">Sufikso <strong>-ad-</strong> – Sufiks <strong>-ad-</strong></h3> <p>Označava trajanje (dugo trajanje radnje). </p> <dl> <dt>salti – skočiti</dt> <dd>salt<strong>ad</strong>i – skakati </dd> <dt>veni – doći</dt> <dd>ven<strong>ad</strong>i – dolaziti </dd> <dt>informo – informacija</dt> <dd>inform<strong>ad</strong>o – informisanje </dd> </dl> <h3 id="sufikso-ar-sufiks-ar-">Sufikso <strong>-ar-</strong> – Sufiks <strong>-ar-</strong></h3> <p>Označava mnoštvo. Imenica sa tim sufiksom ne znači isto što i množina, već novu celinu koja se sastoji od mnoštva elemenata. </p> <dl> <dt>vorto – reč</dt> <dd>vort<strong>ar</strong>o – rečnik </dd> <dt>arbo – drvo</dt> <dd>arb<strong>ar</strong>o – šuma </dd> <dt>vagono – vagon</dt> <dd>vagon<strong>ar</strong>o – voz </dd> </dl> <h3 id="sufikso-um-sufiks-um-">Sufikso <strong>-um-</strong> – Sufiks <strong>-um-</strong></h3> <p>Sufiks <strong>-um-</strong> je džoker-sufiks. Stavlja se tamo gde nije prikladan nijedan drugi. Zbog mnogoznačnosti ga treba izbegavati, a reči s njim treba posebno naučiti. </p> <ul> <li>plen<strong>um</strong>i – ispuniti (želju) </li> <li>proksim<strong>um</strong>e – približno / otprilike </li> <li>sun<strong>um</strong>i – sunčati se </li> <li>malvarm<strong>um</strong>i – prehladiti se </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku kaj respondu – Prevedite i odgovorite </p> <ol> <li>Šta bi moglo najviše da obraduje tvoje roditelje? </li> <li>Kad bi bar hteo da nakon učenja ideš sa mnom u grad... </li> <li>Kuda biste želeli da putujete kad biste imali dovoljno novca i vremena? </li> <li>Planirate li autom da putujete u Pariz, zar vam se ne čini da je mnogo bolje voziti se vozom? </li> <li>Zašto iste ideje različiti ljudi objašnjavaju na različite načine? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>Se mi havus tiom da mono kiom da ideoj, mi vojaĝ__ ĉirkaŭ la mondo. </li> <li>En ĉiu vort__o mankas kelkaj vortoj. </li> <li>Homo kiu longe rakont__as ĉe la manĝotablo, restos malsata. </li> <li>Li devis atenti kaj ne rajtis longe resti ekstere en pluvo. Tial li malvarm___s. </li> <li>Li havas sian klaran ideon, sed li kredos ĉion kion vi diros, ______ vi estus lia edzino. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>nekredebla </li> <li>organizado </li> <li>informado </li> <li>libervole </li> <li>parolado </li> <li>survoje </li> <li>homaro </li> <li>kredeble </li> <li>kunvojaĝi </li> <li>manĝaĵo </li> <li>novaĵo </li> <li>restado </li> <li>vagonaro </li> <li>ĉirkaŭaĵo </li> <li>parolrajto </li> <li>domaĉo </li> <li>tiuokaze </li> </ol>2024-01-16T18:00:00+01:002024-01-18T13:21:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2024-01-16:/leciono-8-malbela-tago-ruzan-dan

<p>La oka leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Hodiaŭ mia patrino estis tre maltrankvila. Mi venis el la lernejo kaj raportis al ŝi ke mi ricevis malbonan noton. </p> <p>Ŝi diris:<br/> – Knabaĉo, vi devas pli multe laborigi vian kapon. Kiom da malbonaj notoj vi havas? </p> <p>Mi estis malĝoja. </p> <p>– Iru en vian ĉambron kaj lernu! – ŝi diris. </p> <p>Mi sidis en mia ĉambro, sed mi povis nek lerni nek legi. Miaj pensoj estis ĉe ludo kun miaj amikoj kaj ĉe sporto. </p> <p>Mi diris al mi mem:<br/> – Ĉu mi estas tiom malsaĝa, kvankam mi lernis multe? </p> <p>Tiam la patrino eniris en la ĉambron kaj aŭdis miajn vortojn. Ŝi tuj respondis:<br/> – Ne, mia kara, vi ne estas malsaĝa. La problemo estas, ke vi devas lerni multe pli. Tiam vi ne havos nur malbonajn notojn. </p> <p>– Ankaŭ nun mi ne havas ilin. Mi havas bonan noton pri muziko – mi diris. </p> <p>La patrino subite ekridis. Tio plibeligis la tagon. Sed la problemo tamen restis. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Danas je moja majka bila veoma nemirna (uznemirena). Došao sam iz škole i izvestio je (raportirao joj) da sam dobio lošu ocenu. </p> <p>Ona je rekla:<br/> – Mangupe, moraš više zaposliti svoju glavu. Koliko loših ocena imaš? </p> <p>Ja sam bio tužan. </p> <p>– Idi u svoju sobu i uči! – rekla je (ona). </p> <p>Sedeo sam u svojoj sobi, ali nisam mogao ni da učim ni da čitam. Moje misli bile su kod igre s mojim prijateljima i kod sporta. </p> <p>Rekao sam sam sebi:<br/> – Zar sam toliko glup, iako sam mnogo učio? </p> <p>Tada je majka ušla u sobu i čula moje reči. Odmah je odgovorila:<br/> – Ne, dragi moj, ti nisi glup. Problem je u tome što moraš mnogo više da učiš. Onda nećeš imati samo loše ocene. </p> <p>– Ni sada ih nemam! Imam dobru ocenu iz muzike – rekao sam. </p> <p>Majka se odjednom/iznenada nasmejala. To je ulepšalo dan. Ali problem je ipak ostao. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono08.mp3" title="Leciono 8 – Malbela tago"></audio> <figcaption>Leciono 8 – Malbela tago</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>besto</td> <td>životinja</td> </tr> <tr> <td>hejmbesto</td> <td>domaća životinja</td> </tr> <tr> <td>decido</td> <td>odluka</td> </tr> <tr> <td>doloro</td> <td>bol</td> </tr> <tr> <td>kapdoloro</td> <td>glavobolja</td> </tr> <tr> <td>dentdoloro</td> <td>zubobolja</td> </tr> <tr> <td>glaso</td> <td>čaša</td> </tr> <tr> <td>homo</td> <td>čovek</td> </tr> <tr> <td>kontraŭulo</td> <td>protivnik</td> </tr> <tr> <td>ludanto</td> <td>igrač</td> </tr> <tr> <td>ludo</td> <td>igra</td> </tr> <tr> <td>noto</td> <td>ocena / (za)beleška</td> </tr> <tr> <td>ordo</td> <td>red</td> </tr> <tr> <td>polico</td> <td>policija</td> </tr> <tr> <td>policisto / policano</td> <td>policajac</td> </tr> <tr> <td>purigisto</td> <td>čistač</td> </tr> <tr> <td>raporto</td> <td>izveštaj</td> </tr> <tr> <td>sento</td> <td>osećaj</td> </tr> <tr> <td>sovaĝulo</td> <td>divljak</td> </tr> <tr> <td>timo</td> <td>strah</td> </tr> <tr> <td>timulo</td> <td>strašljivac</td> </tr> <tr> <td>sentimulo</td> <td>neustrašljivac</td> </tr> <tr> <td>vino</td> <td>vino</td> </tr> <tr> <td>vorto</td> <td>reč</td> </tr> <tr> <td>pura</td> <td>čist / čista / čisto</td> </tr> <tr> <td>malpura</td> <td>prljav / prljava / prljavo</td> </tr> <tr> <td>sovaĝa</td> <td>divlji / divlja / divlje</td> </tr> <tr> <td>da</td> <td>partitivni (deoni) genitiv</td> </tr> <tr> <td>kelkaj</td> <td>nekoliko (imenica posle "kelkaj" je uvek u množini)</td> </tr> <tr> <td>kontraŭ</td> <td>protiv</td> </tr> <tr> <td>kvankam</td> <td>iako / premda</td> </tr> <tr> <td>pro</td> <td>zbog</td> </tr> <tr> <td>pro tio</td> <td>zbog toga</td> </tr> <tr> <td>super</td> <td>iznad / nad</td> </tr> <tr> <td>tamen</td> <td>ipak</td> </tr> <tr> <td>trans</td> <td>preko</td> </tr> <tr> <td>tuj</td> <td>odmah</td> </tr> <tr> <td>decide</td> <td>odlučno</td> </tr> <tr> <td>sendecide</td> <td>neodlučno</td> </tr> <tr> <td>ofte</td> <td>često</td> </tr> <tr> <td>malofte</td> <td>retko</td> </tr> <tr> <td>agi</td> <td>delovati</td> </tr> <tr> <td>aperi</td> <td>pojaviti se</td> </tr> <tr> <td>malaperi</td> <td>nestati</td> </tr> <tr> <td>decidi</td> <td>odlučiti</td> </tr> <tr> <td>kontraŭstari</td> <td>suprotstaviti se</td> </tr> <tr> <td>ludi</td> <td>igrati se / svirati</td> </tr> <tr> <td>morti</td> <td>umreti</td> </tr> <tr> <td>plori</td> <td>plakati</td> </tr> <tr> <td>purigi</td> <td>očistiti</td> </tr> <tr> <td>raporti</td> <td>izvestiti</td> </tr> <tr> <td>senti</td> <td>osećati</td> </tr> <tr> <td>teni</td> <td>držati</td> </tr> <tr> <td>timi</td> <td>bojati se (zahteva objekat u akuzativu)</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="pri">Pri</h3> <p>Ova reč je predlog koji znači "o". </p> <ul> <li>mi parolas <strong>pri</strong> vi – govorim o tebi </li> <li><strong>Pri</strong> kio temas? – O čemu se radi? </li> </ul> <p>Međutim, nekad mnogo bolje zvuči ako se prevede s "u vezi sa", "glede". Ili se čak uopšte ne prevede, nego pripadna imenica dobije genitiv, ali i u tom slučaju ćemo lakše shvatiti ako zamislimo da <strong>pri</strong> znači "u vezi", "glede" nečega. </p> <ul> <li>bona noto <strong>pri</strong> muziko – dobra ocena iz (u vezi) muzike </li> <li>doktoro <strong>pri</strong>/de medicino – doktor medicine </li> <li>studento <strong>pri</strong> matematiko – student matematike </li> </ul> <h3 id="partitiva-genitivo-deonipartitivni-genitiv">Partitiva genitivo – Deoni/partitivni genitiv</h3> <p>Uz pomoć predloga <strong>da</strong> tvori se deoni genitiv. On se upotrebljava kad se radi o nečemu što je samo deo veće celine. </p> <ul> <li>glaso <strong>da</strong> akvo – čaša vode </li> <li>plena mano <strong>da</strong> tero – puna ruka zemlje </li> <li>plena mano de tero – puna ruka od zemlje (ruka napravljena od zemlje) </li> </ul> <p>Kada uz imenicu stoji neka mera, koja se odnosi na tu imenicu, onda se između njih umeće predlog <strong>da</strong>. Ovde pominjemo meru u smislu bilo kog izraza koji označava neku količinu. </p> <ul> <li>unu litro <strong>da</strong> akvo – litar vode </li> <li>tri kilogramoj <strong>da</strong> pano – tri kilograma hleba </li> <li> <p>Mi petas unu kilogramon <strong>da</strong> pano! – Molim jedan kilogram hleba! </p> </li> <li> <p>glaso <strong>da</strong> akvo – čaša vode </p> </li> <li>du korboj <strong>da</strong> bananoj – dve korpe banana </li> <li>multe <strong>da</strong> amikoj – mnogo prijatelja </li> <li>iom <strong>da</strong> mono – nešto novca </li> <li>Kiom <strong>da</strong> mono? – Koliko novca? </li> </ul> <h3 id="sufikso-ig-sufiks-ig-">Sufikso <strong>-ig-</strong> – Sufiks <strong>-ig-</strong></h3> <p>Znači "učiniti nešto takvim"... </p> <ul> <li>bel<strong>ig</strong>i – učiniti nešto lepšim / ulepšati </li> <li>malbon<strong>ig</strong>i – učiniti nešto lošim / pogoršati </li> <li>malplen<strong>ig</strong>i – učiniti nešto praznim / isprazniti </li> <li>labor<strong>ig</strong>i – učiniti nekoga ili nešto takvim da radi / uposliti </li> <li>laborigu vian kapon – zaposli svoju glavu </li> </ul> <h3 id="sufikso-ac-sufiks-ac-">Sufikso <strong>-aĉ-</strong> – Sufiks <strong>-aĉ-</strong></h3> <p>Označava pogrdno svojstvo, loš kvalitet nečega ili nekoga. </p> <ul> <li>knab<strong>aĉ</strong>o – loš dečak / mangup </li> <li>parol<strong>aĉ</strong>i – govoriti besmislice / lupetati / baljezgati </li> <li>aĉa – loš / loše kakvoće </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Ko će očistiti kuhinju nakon ručka? </li> <li>Šta želite da pijete, da li čaj, malo kafe, čašu vode ili nećete ništa? </li> <li>Zbog čega si tako iznenada odlučio da obnoviš svoju sobicu i kupiš nekoliko skupih knjiga? </li> <li>Gde si stavio čiste čaše za vino? </li> <li>Protiv koga je igrao tvoj sportski klub pre dve nedelje? </li> <li>Da li često viđaš policajca koji stanuje u stanu iznad tvog? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>Ni ord__is ĉion kaj transdonis al li. </li> <li>Mi petas glason __ kafo kaj iom __ akvo. </li> <li>Doloris lin la kapo. Li malsan__is. </li> <li>La knabino ŝatas esti bela kaj pro tio ŝi bel__as sian vizaĝon. </li> <li>Tiu knab__o agis malbone kaj plor__is la knabinon. </li> <li>Hieraŭ aperis kelkaj sovaĝaj bestoj. Homoj mort__is ilin. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>subteni </li> <li>malaperigi </li> <li>elteni </li> <li>utiligi </li> <li>deteni sin </li> <li>alivorte </li> <li>kunordigi </li> <li>sinteno </li> <li>loĝigi </li> <li>memorigi </li> <li>plifortigi </li> <li>renovigo </li> <li>starigi </li> <li>utiligebla </li> <li>aperigi </li> <li>forigi </li> <li>devigi </li> <li>senmorta </li> <li>malplenigi </li> <li>malesperigi </li> <li>sciigi </li> <li>kelkfoje </li> <li>transdoni </li> <li>superrigardo </li> </ol> <h2 id="hejmtaskoj-kun-la-leciono-domaci-zadatak-uz-lekciju">Hejmtaskoj kun la leciono – Domaći zadatak uz lekciju</h2> <h3 id="tasko-1-zadatak-1">Tasko 1 – Zadatak 1</h3> <p>Nađite grešku (jednu ili više njih) u svakoj rečenici! Neke rečenice nemaju greške. </p> <ol> <li>Mia patro kaj mia patrino estis tre maltrankvila. </li> <li>La rideto de mia patrino plibeliĝas la tagon. </li> <li>En la lernejo mi ricevis malbona noto el matematikon. </li> <li>Utiligu la akvon por purigi la vizaĝon! </li> <li>Ĉu vi vidas sin mem? </li> <li>Mi ricevis multe da monon de mia amiko. </li> <li>Li estas sovaĝa kaj malsaĝa knabo. </li> <li>Vi skribis via hejmtasko tre aĉe. </li> <li>Ĉu vi estas kontraŭ min? </li> <li>Mi deziras, ke vi bone lernas. </li> <li>Antaŭ du tagojn mi iris en la teatro. </li> <li>Mi donis la kukon mia fratino. (Dao sam kolač mojoj sestri.) </li> <li>Mi ne povis eniri, ĉar la lernejo estis malfermita. </li> <li>Post kelkaj jaroj la infanoj pligrandigos. </li> </ol> <h3 id="tasko-2-zadatak-2">Tasko 2 – Zadatak 2</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Dobro veče svima! – rekao je taj čovek. </li> <li>Deca se veselo igraju. </li> <li>Srećan rođendan! – rekla je njegova sestra, dok je u ruci držala čašu vina. (feliĉa – srećan; naski – roditi; naskiĝi – roditi se) </li> <li>Čista voda je najbolje piće za zdravlje. </li> <li>Svaka njegova reč je veoma pametna. </li> <li>Ja radim kao konobar u velikom hotelu i nosim ljudima jelo i piće. </li> <li>Nakon osam lekcija esperanta, ja već znam mnogo reči! </li> <li>Vrlo često se u životu događaju veliki problemi. </li> <li>Smesta dođi! Moram da ti pokažem nešto važno. </li> <li>Jesi li sa mnom ili protiv mene? </li> </ol>2024-01-09T18:00:00+01:002023-01-11T13:24:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2024-01-09:/leciono-7-ciam-malfrue-uvek-kasno

<p>La sepa leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Marko dormis matene tre longe. Kiam li vidis la sunon, subite li eksaltis. Ĉiam li malfruas kiam li devas iri al lernejo. Li scias ke la instruistino malŝatas tion. </p> <p>Sed hodiaŭ li ne volas malfrui. Li rapide metis la vestaĵon. Rapidege li trinkis la kafon. Poste kun la libroj en la mano li kuris kaj saltis laŭ la strato. </p> <p>La homoj rigardis lin kaj diris:<br/> – Kia malsaĝa knabo! </p> <p>Baldaŭ li estis antaŭ la lernejo. Li volis eniri la lernejon, sed li ne povis. Ĝi estis fermita. Li vidis nek instruiston nek gelernantojn. </p> <p>Li eksidis antaŭ la lernejo kaj pensis: kio okazis? </p> <p>– Diable, nun mi memoras! Hodiaŭ estas dimanĉo! </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Marko je ujutru veoma dugo spavao. Kada je video sunce, odjednom je ustao. Uvek kasni kada treba da ide u školu. On zna da se to učiteljici ne sviđa. </p> <p>Ali danas on ne želi da kasni. Brzo se oblači. Brzom brzinom pije kafu. Zatim je, sa knjigama u ruci, trčao i skakao po ulici. </p> <p>Ljudi su ga gledali i govorili:<br/> – Kako glup dečak! </p> <p>Uskoro je bio pred školom. Hteo je da uđe u školu, ali nije mogao. Bila je zatvorena. Nije video ni nastavnike ni učenike. </p> <p>Seo je ispred škole i razmišljao: šta se dogodilo? </p> <p>– Dođavola, sada se sećam! Danas je nedelja! </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono07.mp3" title="Leciono 7 – Ĉiam malfrue"></audio> <figcaption>Leciono 7 – Ĉiam malfrue</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>akvo</td> <td>voda</td> </tr> <tr> <td>diablo</td> <td>đavo</td> </tr> <tr> <td>dimanĉo</td> <td>nedelja</td> </tr> <tr> <td>knabo</td> <td>dečak</td> </tr> <tr> <td>knabino</td> <td>devojčica</td> </tr> <tr> <td>nokto</td> <td>noć</td> </tr> <tr> <td>poŝto</td> <td>pošta</td> </tr> <tr> <td>suno</td> <td>sunce</td> </tr> <tr> <td>fermita</td> <td>zatvoren / zatvorena / zatvoreno</td> </tr> <tr> <td>saĝa</td> <td>pametan / pametna / pametno</td> </tr> <tr> <td>baldaŭ</td> <td>uskoro</td> </tr> <tr> <td>eĉ</td> <td>čak</td> </tr> <tr> <td>eĉ ne</td> <td>ni / niti</td> </tr> <tr> <td>for</td> <td>(udaljenje)</td> </tr> <tr> <td>ĝis</td> <td>do</td> </tr> <tr> <td>laŭ</td> <td>po / prema</td> </tr> <tr> <td>mem</td> <td>sam / lično</td> </tr> <tr> <td>nek ... nek ...</td> <td>ni ... ni ... / niti ... niti ...</td> </tr> <tr> <td>frue</td> <td>rano</td> </tr> <tr> <td>subite</td> <td>iznenada</td> </tr> <tr> <td>atendi</td> <td>čekati</td> </tr> <tr> <td>dormi</td> <td>spavati</td> </tr> <tr> <td>krii</td> <td>vikati</td> </tr> <tr> <td>kuri</td> <td>trčati</td> </tr> <tr> <td>lasi</td> <td>ostaviti / pustiti</td> </tr> <tr> <td>memori</td> <td>zapamtiti</td> </tr> <tr> <td>ridi</td> <td>smejati se</td> </tr> <tr> <td>salti</td> <td>skočiti</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="negacio-negacija">Negacio – Negacija</h3> <p>Naša dvostruka negacija <strong>ni ... ni</strong> ili <strong>niti ... niti</strong> prevodi se na esperanto kao <strong>nek ... nek</strong>. </p> <ul> <li>Nek li nek ŝi scias paroli. – Ni on ni ona ne znaju da govore. </li> <li>Vi nek sidas nek rigardas. – Niti sediš niti gledaš. </li> </ul> <p>Pripazite! U srpskom se negacija može izraziti s više negativnih izraza u istoj rečenici. Na primer: "nikada nikome neću reći". U esperantu ne može biti više od jedne negacije: "mi neniam diros al iu". Ako kažemo: "mi neniam ne diros", dobićemo suprotno, tj. pozitivno značenje. Ova rečenica znači: "ja ću nekada reći" (nije da neću reći nikada). </p> <h3 id="mem">Mem</h3> <p>Znači: lično / sam.<br/> Ne treba ga mešati sa "sola", što znači: sam / bez drugih. </p> <ul> <li>Mi mem faris tion. – To sam sam (lično) uradio. </li> <li>Mi sola faris tion. – To sam uradio sam (dok sam bio sam). </li> </ul> <h3 id="do-vienja">Do viđenja</h3> <p>Ovaj pozdrav ima dva oblika. Kad se pozdravljate s nekim tako da znate tačno kada ćete se ponovo sresti (npr. dogovorili ste sastanak), onda se kaže <strong>ĝis la revido</strong>. U svim drugim slučajevima (kad se ne zna tačno kada će biti ponovni susret) kaže se <strong>ĝis revido</strong>. </p> <h3 id="prefikso-ek-prefiks-ek-">Prefikso <strong>ek-</strong> – Prefiks <strong>ek-</strong></h3> <p>Označava početak radnje. </p> <ul> <li><strong>ek</strong>paroli – progovoriti (početi govoriti) </li> <li><strong>ek</strong>sidi – sesti (početi sedeti) </li> <li><strong>ek</strong>ridi – nasmejati se (početi se smejati) </li> </ul> <h3 id="sufikso-aj-sufiks-aj-">Sufikso <strong>-aĵ-</strong> – Sufiks <strong>-aĵ-</strong></h3> <p>Označava konkretnost, stvar, nešto materijalno. </p> <ul> <li>mang<strong>aĵ</strong>o – jelo </li> <li>trink<strong>aĵ</strong>o – piće </li> <li>bel<strong>aĵ</strong>o – lepa stvar </li> <li>send<strong>aĵ</strong>o – pošiljka </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku kaj respondu – Prevedite i odgovorite </p> <ol> <li>Hoće li se uskoro u vašoj ulici otvoriti nova pošta, koju ste čekali više od dve godine? </li> <li>Želiš li da ti pokažem svoju najdražu fotografiju? </li> <li>Gde ste kupili ovu odeću? </li> <li>Gde ćeš otići u nedelju ako bude sunčan dan? </li> <li>Je li tvoj brat tužan ili ljut? Ceo dan se nije ni nasmejao ni zapevao s nama. </li> <li>Gde si ostavio vodu koju si ti lično doneo? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>Li trinkis rapidege sian matenan trink____ por frue ven_ al la lernejo. </li> <li>Mi ankoraŭ ne aŭdis nova___. </li> <li>En tiu momento Marko __kriis. </li> <li>Knabo, kiu ne amas aliajn geknabojn, havas ___ amikojn ___ amikinojn. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>ridegi </li> <li>tranokto </li> <li>foriri </li> <li>forlasi </li> <li>ekde </li> <li>formanĝi </li> <li>forpreni </li> <li>knabineto </li> <li>laŭdire </li> <li>laŭeble </li> <li>saĝulo </li> <li>ekscii </li> <li>poŝtkarto </li> <li>diableto </li> <li>senutila </li> <li>elkuri </li> <li>ekami </li> <li>ĝisnuna </li> </ol>2023-12-14T19:00:00+01:002023-01-04T12:53:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2023-12-14:/leciono-6-maja

<p>La sesa leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Maja estas beleta junulino. Ĉiuj ŝiaj geamikoj amas ŝin. Antaŭ tri tagoj malbono okazis: sur strato aŭto faligis ŝin. </p> <p>Maja malsaniĝis kaj havas altan temperaturon. Ŝia patrino diris, ke ŝi devas resti hejme. Morgaŭ ŝi vokos doktoron. </p> <p>La doktoro venis je la naŭa horo por helpi al Maja. </p> <p>– Diru "A"... montru viajn manojn... montru viajn piedojn... malvestu vin! </p> <p>La doktoro ĉion bone rigardis kaj fine diris:<br/> – Unu semajnon restu hejme kaj... ne iru sub aŭton. Trinku multan teon matene kaj vespere. Mi deziras ke vi estu trankvila. Post unu semajno vi fartos pli bone. Mi venos por revidi vin. </p> <p>– Sinjoro doktoro, ĉu mia bonega amiko Karlo povas veni vidi min? </p> <p>– Hm, jes... jes. Li povas veni... sed ankaŭ li estu trankvila. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Maja je lepuškasta devojka. Svi njeni prijatelji je vole. Pre tri dana dogodilo se nešto loše: na ulici ju je oborio auto. </p> <p>Maja se razbolela i ima visoku temperaturu. Njena majka je rekla da mora da ostane kod kuće. Sutra će pozvati doktora. </p> <p>Doktor je došao u devet sati da pomogne Maji. </p> <p>– Reci "a"... pokaži ruke... pokaži noge... skini se! </p> <p>Doktor je sve dobro pogledao i na kraju rekao:<br/> – Nedelju dana ostani kod kuće i... ne idi pod auto. Pij mnogo čaja ujutru i uveče. Želim da budeš mirna. Posle/za nedelju dana ćeš se osećati bolje. Doći ću da te ponovo vidim. </p> <p>– Gospodine doktore, da li moj odličan prijatelj Karlo može da dođe da me vidi? </p> <p>– Hm, da... da. On može da dođe... ali neka i on bude miran. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono06.mp3" title="Leciono 6 – Maja"></audio> <figcaption>Leciono 6 – Maja</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove re$i</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>doktoro</td> <td>doktor</td> </tr> <tr> <td>familio</td> <td>porodica</td> </tr> <tr> <td>fojo</td> <td>put (jednom, dva puta, itd.)</td> </tr> <tr> <td>infano</td> <td>dete</td> </tr> <tr> <td>lando</td> <td>zemlja / država</td> </tr> <tr> <td>mateno</td> <td>jutro</td> </tr> <tr> <td>semajno</td> <td>sedmica / nedelja</td> </tr> <tr> <td>teo</td> <td>čaj</td> </tr> <tr> <td>vespero</td> <td>veče</td> </tr> <tr> <td>alta</td> <td>visok / visoka / visoko</td> </tr> <tr> <td>kara</td> <td>drag / draga / drago; mio / mila / milo</td> </tr> <tr> <td>necesa</td> <td>potreban / potrebna / potrebno</td> </tr> <tr> <td>sana</td> <td>zdrav / zdrava / zdravo</td> </tr> <tr> <td>terura</td> <td>strašan / strašna / strašno; užasan / užasna / užasno</td> </tr> <tr> <td>tuta</td> <td>ceo / cela / celo</td> </tr> <tr> <td>utila</td> <td>koristan / korisna / korisno</td> </tr> <tr> <td>je</td> <td><strong>vidi gramatiku</strong></td> </tr> <tr> <td>por</td> <td>za</td> </tr> <tr> <td>sub</td> <td>ispod / pod</td> </tr> <tr> <td>hieraŭ</td> <td>juče</td> </tr> <tr> <td>hodiaŭ</td> <td>danas</td> </tr> <tr> <td>morgaŭ</td> <td>sutra</td> </tr> <tr> <td>proksime</td> <td>blizu</td> </tr> <tr> <td>bezoni</td> <td>imati potrebu</td> </tr> <tr> <td>deziri</td> <td>želeti</td> </tr> <tr> <td>esperi</td> <td>nadati se</td> </tr> <tr> <td>farti</td> <td>osećati se</td> </tr> <tr> <td>faligi</td> <td>srušiti / oboriti</td> </tr> <tr> <td>loĝi</td> <td>stanovati</td> </tr> <tr> <td>moki</td> <td>rugati se</td> </tr> <tr> <td>pensi</td> <td>misliti</td> </tr> <tr> <td>peti</td> <td>moliti</td> </tr> <tr> <td>resti</td> <td>ostati</td> </tr> <tr> <td>rimarki</td> <td>primetiti</td> </tr> <tr> <td>vesti</td> <td>obući / oblačiti</td> </tr> <tr> <td>voki</td> <td>zvati</td> </tr> <tr> <td>zorgi</td> <td>brinuti se</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="imperativaj-frazoj-zapovedne-zeljne-recenice">Imperativaj frazoj– Zapovedne / željne rečenice</h3> <p>U zavisno složenim rečenicama koje u glavnoj rečenici imaju zapovedni ili željni glagol (deziri – želeti, voli – hteti, postuli – zahtevati, itd.) a vezane su veznikom "ke" (da), glagol u zavisnoj rečenici mora imati nastavak <strong>-u</strong> (kao u imperativu). </p> <ul> <li>Mi deziras, ke vi lernu. – Želim da učiš. </li> <li>La patro volas, ke mi iru. – Otac hoće da idem. </li> </ul> <h3 id="prepozicio-je-predlog-je">Prepozicio <strong>je</strong> – Predlog <strong>je</strong></h3> <p>Ovo je tzv. džoker-predlog. Stavlja se tamo gde ne odgovara nijedan drugi. Najčešće se upotrebljava u izražavanju vremena umesto našeg predloga "u". </p> <ul> <li>Je kioma horo vi venos? – U koliko sati ćeš doći? </li> <li>Mi venos je la oka horo. – Doći ću u 8 sati. </li> </ul> <p>U esperantu se služimo onim predlozima koji po svom značenju logički najviše odgovaraju onome što želimo da kažemo. Na primer, mi kažemo "idem <strong>na</strong> more", ali zapravo mislimo "idem <strong>prema</strong> moru", pa tako treba reći u esperantu. Dakle, ne "mi veturas/iras <del>sur</del> la maron", nego "mi veturas/iras <strong>al</strong> la maro". Ali kad god osećamo da treba staviti predlog, a nemamo nijedan ili se ne možemo dosetiti nijednog, onda (i samo onda) koristimo predlog <strong>je</strong>. </p> <h3 id="verbo-farti-glagol-farti">Verbo <strong>farti</strong> – Glagol <strong>farti</strong></h3> <p>Glagol <strong>farti</strong> upotrebljava se u pitanju "kiel vi fartas" – "kako si/ste". Pogrešno je reći: "kiel vi estas". </p> <h3 id="sufikso-et-sufiks-et-">Sufikso <strong>-et-</strong> – Sufiks <strong>-et-</strong></h3> <p>Upotrebljava se za umanjivanje, tj. za građenje deminutiva. </p> <ul> <li>libr<strong>et</strong>o – knjižica </li> <li>bel<strong>et</strong>a – lepuškast / lepuškasta / lepuškasto </li> <li>varm<strong>et</strong>a – mlak / mlaka / mlako </li> </ul> <h3 id="sufikso-eg-sufiks-eg-">Sufikso <strong>-eg-</strong> – Sufiks <strong>-eg-</strong></h3> <p>Služi za uvećavanje tj. za građenje augmentativa. </p> <ul> <li>varm<strong>eg</strong>a – vruć / vruća / vruće </li> <li>bel<strong>eg</strong>a – divan / divna / divno </li> <li>bon<strong>eg</strong>a – odličan / odlična / odlično </li> <li>hom<strong>eg</strong>o – velikan / veliki čovek </li> </ul> <h3 id="sufikso-ig-sufiks-ig-">Sufikso <strong>-iĝ-</strong> – Sufiks <strong>-iĝ-</strong></h3> <p>Znači "postati onakvim", gde se "onakvim" odnosi na koren reči. </p> <ul> <li>interes<strong>iĝ</strong>i – postati zainteresovan / zainteresovati se </li> <li>bel<strong>iĝ</strong>i – prolepšati se </li> <li>trankvil<strong>iĝ</strong>i – smiriti se </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku kaj respondu – Prevedite i odgovorite </p> <ol> <li>Želiš li da ti danas pokažem najnoviju knjigu o bolestima dece? </li> <li>Šta želiš sutra za doručak? </li> <li>Znaš li kada će doći Marko, da li u pet ili u osam sati? </li> <li>Kada ste primetili da me cela porodica zove dobričina? </li> <li>Da li ti je bila korisna knjižica koju sam ti prekjuče poslao? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>La gepatroj ĉiam deziras ke mi lern_ multe. </li> <li>Mia amiko deziras ke mi ir_ kanti kun li. </li> <li>La patro volas ke lia infano manĝ_ kukon, kiu estas sur la tablo. </li> <li>Ni loĝas en malgranda ĉambr__o. </li> <li>Mi far__is maltrankvila kiam mi vidis vin. </li> <li>Ĉiuj rimarkis ke ŝi estas bel__a. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>leterportisto </li> <li>hejmlando </li> <li>altlernejo </li> <li>grandsinjoro </li> <li>iomete </li> <li>entute </li> <li>bonege </li> <li>vespermanĝo </li> <li>prizorgi </li> <li>espereble </li> <li>tutcerte </li> <li>altkvalita </li> <li>matenmanĝo </li> <li>pripensi </li> <li>depreni </li> <li>loĝejo </li> <li>treege </li> <li>dufoje </li> <li>multfoje </li> <li>aliĝi </li> <li>komenciĝi </li> <li>sidiĝi </li> <li>nomiĝi </li> </ol> <h2 id="kanto-post-la-leciono-pesma-nakon-lekcije">Kanto post la leciono – Pesma nakon lekcije</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono06_kanto.mp3" title="Kanto post la sesa leciono"></audio> <figcaption>Kanto post la sesa leciono</figcaption> </figure>2023-12-05T19:00:00+01:002023-12-07T16:40:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2023-12-05:/leciono-5-nova-auto-novi-auto

<p>La kvina leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>LECIONO 5 NOVA AŭTO</p> <p>Sinjoro Rapid, amiko de Marko, eniris vendejon de aŭtoj.<br/> Tie li vidis belan sinjorinon kiu plaĉis al li. </p> <p>Vendisto venas al li. </p> <p>Sinjoro Rapid demandas:<br/> — Kiu aŭto estas la plej bona? </p> <p>— Tiu ĉi estas la plej bona el ĉiuj. </p> <p>— ĉu ĝi estas rapida? </p> <p>— Ĝi estas pli rapida ol aliaj. </p> <p>— Ĉu ĝi estas ankaŭ forta? </p> <p>— Ho jes, ĝi estas tre forta. </p> <p>— Certe ĝi estas multekosta? </p> <p>— Kompreneble, ĝi estas la plej multekosta el ĉiuj. </p> <p>— Dankon, bedaŭrinde mi ne aĉetos novan aŭton, ĉar mia malnova aŭto estas la plej malmultekosta el ĉiuj. Mi ankoraŭ veturos per ĝi. </p> <p>Dum li tion diris, li denove rigardis la belan sinjorinon. Sed la vendisto diris:<br/> — Estos pli bone, ke vi ne rigardu tiun ĉi sinjorinon. Ankaŭ ŝi estas multekosta. Mi scias, ĉar mi estas ŝia edzo. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Gospodin Rapid, Markov prijatelj, ušao je u prodavnicu automobila.<br/> Tamo je video lepu gospođu koja mu se dopala. </p> <p>Prodavac mu priđe. </p> <p>Gospodin Rapid upita:<br/> — Koji auto je najbolji? </p> <p>— Ovaj je najbolji od svih. </p> <p>— Da li je brz? </p> <p>— Brži je od drugih. </p> <p>— Da li je i jak? </p> <p>— O da, veoma je jak. </p> <p>— Sigurno je skup? </p> <p>— Naravno, najskuplji je od svih. </p> <p>— Hvala, nažalost neću kupiti novi auto, pošto je moj stari auto najjeftiniji od svih. Još ću se voziti njime. </p> <p>Dok je to govorio, ponovo je pogledao lepu gospođu. Ali prodavac je rekao:<br/> — Bilo bi bolje da ne gledate ovu ženu. I ona je skupa. Znam to jer sam ja njen muž. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono05.mp3" title="Leciono 5 – Nova auto"></audio> <figcaption>Leciono 5 – Nova auto</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>aŭto</td> <td>automobil</td> </tr> <tr> <td>burokrato</td> <td>birokrata</td> </tr> <tr> <td>edzo</td> <td>suprug / muž</td> </tr> <tr> <td>edzino</td> <td>supruga / žena</td> </tr> <tr> <td>horo</td> <td>sat</td> </tr> <tr> <td>jaro</td> <td>godina</td> </tr> <tr> <td>monato</td> <td>mesec (kalendarski)</td> </tr> <tr> <td>sinjoro</td> <td>gospodin</td> </tr> <tr> <td>sinjorino</td> <td>gospođa</td> </tr> <tr> <td>tempo</td> <td>vreme</td> </tr> <tr> <td>multekosta</td> <td>skup / skupa / skupo</td> </tr> <tr> <td>plena</td> <td>pun / puna / puno</td> </tr> <tr> <td>ĉar</td> <td>jer / pošto / budući da</td> </tr> <tr> <td>ĉi</td> <td>označava blizinu (pogledajte gramatiku)</td> </tr> <tr> <td>dum</td> <td>dok / za vreme</td> </tr> <tr> <td>jam</td> <td>već</td> </tr> <tr> <td>ol</td> <td>od / nego</td> </tr> <tr> <td>el</td> <td>iz / od / među</td> </tr> <tr> <td>pli</td> <td>više (komparativ)</td> </tr> <tr> <td>plej</td> <td>naj... (superlativ)</td> </tr> <tr> <td>kial</td> <td>zašto</td> </tr> <tr> <td>certe</td> <td>sigurno</td> </tr> <tr> <td>aĉeti</td> <td>kupiti</td> </tr> <tr> <td>aŭskulti</td> <td>slušati</td> </tr> <tr> <td>bedaŭri</td> <td>žaliti</td> </tr> <tr> <td>forgesi</td> <td>zaboraviti</td> </tr> <tr> <td>helpi</td> <td>pomoći</td> </tr> <tr> <td>komenci</td> <td>početi</td> </tr> <tr> <td>kosti</td> <td>koštati / stajati</td> </tr> <tr> <td>plaĉi</td> <td>svideti se</td> </tr> <tr> <td>sendi</td> <td>slati</td> </tr> <tr> <td>vendi</td> <td>prodati</td> </tr> <tr> <td>veturi</td> <td>voziti se</td> </tr> <tr> <td>vivi</td> <td>živeti</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <p>U gramatici za petu lekciju dve stavke su naručito važne: tabela korelativa i komparacija prideva. </p> <h3 id="tablo-de-korelativoj-tabela-korelativa">Tablo de korelativoj – Tabela korelativa</h3> <p>Pogledajte ovu tabelu i naučite je.<br/> Sigurno je da ćete joj se više puta vraćati, dok je dobro ne upamtite. </p> <p>Većinu reči iz prve kolone smo već imali prilike da sretnemo.<br/> Poznavanjem reči iz prve kolone (reči koje počinju sa "k") lakše se pamte i sve ostale reči. I zaista, kada u <strong>kiu</strong>, <strong>kio</strong>, <strong>kia</strong>... promenimo prvo slovo u "t", dobijamo drugu kolonu (<strong>tiu</strong>, <strong>tio</strong>, <strong>tia</strong>...). Slovom "ĉ" dobijamo treću kolonu. Odbacivanjem prvog slova dobijamo četvrtu kolonu, a petu dobijemo kad dodamo prefiks <strong>nen-</strong>. </p> <table><caption>Korelativi</caption><thead> <tr> <th>Vrsta</th> <th>Upitno</th> <th>Potvrdno</th> <th>Ukupno</th> <th>Neodređeno</th> <th>Odrično</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>osoba</td> <td><strong>kiu</strong> – ko / koji</td> <td><strong>tiu</strong> – taj / onaj</td> <td><strong>ĉiu</strong> – svako / svaki</td> <td><strong>iu</strong> – neko / iko</td> <td><strong>neniu</strong> – niko / nijedan</td> </tr> <tr> <td>stvar</td> <td><strong>kio</strong> – šta</td> <td><strong>tio</strong> – to / ono</td> <td><strong>ĉio</strong> – sve</td> <td><strong>io</strong> – nešto / išta</td> <td><strong>nenio</strong> – ništa</td> </tr> <tr> <td>opis</td> <td><strong>kia</strong> – kakav</td> <td><strong>tia</strong> – takav / onakav</td> <td><strong>ĉia</strong> – svakakav</td> <td><strong>ia</strong> – nekakav / ikakav</td> <td><strong>nenia</strong> – nikakav</td> </tr> <tr> <td>mesto</td> <td><strong>kie</strong> – gde</td> <td><strong>tie</strong> – tamo / onde</td> <td><strong>ĉie</strong> – svagde</td> <td><strong>ie</strong> – negde / igde</td> <td><strong>nenie</strong> – nigde</td> </tr> <tr> <td>vreme</td> <td><strong>kiam</strong> – kada</td> <td><strong>tiam</strong> – tada / onda</td> <td><strong>ĉiam</strong> – uvek</td> <td><strong>iam</strong> – nekada / ikada</td> <td><strong>neniam</strong> – nikada</td> </tr> <tr> <td>način</td> <td><strong>kiel</strong> – kako</td> <td><strong>tiel</strong> – tako / onako</td> <td><strong>ĉiel</strong> – svakako</td> <td><strong>iel</strong> – nekako / ikako</td> <td><strong>neniel</strong> – nikako</td> </tr> <tr> <td>količina</td> <td><strong>kiom</strong> – koliko</td> <td><strong>tiom</strong> – toliko / onoliko</td> <td><strong>ĉiom</strong> – svekoliko</td> <td><strong>iom</strong> – ponešto / pomalo</td> <td><strong>neniom</strong> – nikoliko</td> </tr> <tr> <td>razlog</td> <td><strong>kial</strong> – zašto</td> <td><strong>tial</strong> – zato / stoga</td> <td><strong>ĉial</strong> – zbog svega</td> <td><strong>ial</strong> – zbog nečega</td> <td><strong>nenial</strong> – ni za šta</td> </tr> <tr> <td>posedovanje</td> <td><strong>kies</strong> – čije</td> <td><strong>ties</strong> – (od) njega/toga</td> <td><strong>ĉies</strong> – svačije</td> <td><strong>ies</strong> – nečije / ičije</td> <td><strong>nenies</strong> – ničije</td> </tr> </tbody> </table> <p>Reči iz prve kolone se veoma često koriste kao upitne zamenice, ali one mogu funkcionirati i kao veznici u složenim rečenicama. </p> <ul> <li><strong>Kiam</strong> vi venis? – Kada si došao? </li> <li>Mi venis, <strong>kiam</strong> vi lernis. – Došao sam (onda) kada si učio. </li> </ul> <p>Reči <strong>kiom</strong>, <strong>tiom</strong>, <strong>iom</strong>, <strong>neniom</strong> se koriste u dve situacije: kada posle njih dođe imenica ili kad dođe nešto drugo (npr. pridev). Između njih i imenice dodaje se predlog <strong>da</strong>. </p> <ul> <li><strong>Kiom</strong> bela ŝi estas! – Koliko je ona lepa! </li> <li><strong>Kiom</strong> <strong>da</strong> homoj venis? – Koliko je ljudi došlo? </li> </ul> <h3 id="jos-o-korelativima">Još o korelativima</h3> <p>Za one koji žele da znaju više. 😄 </p> <p>Uz neku od reči iz druge kolone može se dodati rečca <strong>ĉi</strong>. Ona naglašava neposrednu blizinu. </p> <ul> <li><strong>tiu</strong> – taj / onaj; <strong>ĉi tiu</strong> – ovaj </li> <li><strong>tie</strong> – tamo / onde; <strong>ĉi tie</strong> – ovde </li> </ul> <p>Može se koristiti i <strong>tiu ĉi</strong>, <strong>tie ĉi</strong>... </p> <p>Primer sa imenicom:<br/> - <strong>ĉi tiu</strong> homo / <strong>ĉi</strong> homo – ovaj čovek </p> <p>Korisna je i reč <strong>ajn</strong>. </p> <ul> <li>kiam <strong>ajn</strong> – kad god </li> <li>kie <strong>ajn</strong> – gde god </li> </ul> <p>Neki korelativi imaju množinu i/ili akuzativ, isto kao i kod nas. Na primer, reči iz prvog ili trećeg reda mogu imati i množinu i akuzativ. Reči iz drugog mogu imati samo akuzativ. Peti red nema ništa od toga, a četvrti red može imati akuzativ smera. </p> <ul> <li>kio – šta; <strong>kion</strong> – šta (pitanje se odnosi na objekat)<br/> <strong>Kion</strong> vi manĝas?<br/> <strong>Kukon</strong> mi manĝas. </li> <li><strong>kiu</strong> – ko / koji; <strong>kiun</strong> – koga / kojeg; <strong>kiuj</strong> – koji (množina); <strong>kiujn</strong> – koje (množina) </li> <li><strong>kia</strong> – kakav; <strong>kian</strong> – kakvog; <strong>kiaj</strong> – kakvi (množina); <strong>kiajn</strong> – kakve (množina) </li> <li><strong>kie</strong> – gde; <strong>kien</strong> – kuda </li> </ul> <p>Još nekoliko korisnih primera sa nekim od korelativa: </p> <ul> <li><strong>al kiu</strong> – kome </li> <li><strong>al tiu</strong> – tome </li> <li><strong>kun ĉio</strong> – sa svim </li> <li><strong>kun kiu</strong> – sa kim </li> <li><strong>inter tiuj</strong> (homoj) – među tim (ljudima) </li> </ul> <h3 id="komparo-de-adjektivoj-kaj-adverboj-komparacija-prideva-i-priloga">Komparo de adjektivoj kaj adverboj – Komparacija prideva i priloga</h3> <p>Komparativ se gradi pomoću reči <strong>pli</strong> (više). </p> <ul> <li>bona – dobar; <strong>pli</strong> bona – bolji </li> <li>granda – veliki; <strong>pli</strong> granda – veći </li> </ul> <p>Superlativ se dobija pomoću reči <strong>plej</strong> (naj...), a ispred se dodaje član "la": </p> <ul> <li><strong>la plej</strong> bona – najbolji </li> <li><strong>la plej</strong> granda – najveći </li> </ul> <p>Dakle, komparaciju možemo ovako upamtiti:<br/> - granda, <strong>pli</strong> granda, <strong>la plej</strong> granda. </p> <p>U komparativu se reč "od" ili "nego" prevodi sa <strong>ol</strong>.<br/> - pli bona ol vi – bolji od tebe / bolji nego ti<br/> Dakle, reč <strong>ol</strong> znači "od" ili "nego", a koristi se samo u ovakvoj situaciji. Inače se "od" u pravilu kaže <strong>de</strong>.<br/> Ne možemo nikako reći "pli bona de vi". </p> <p>U superlativu, reč "od" ili "među" prevodi se sa <strong>el</strong>:<br/> - la plej bona <strong>el</strong> ĉiuj – najbolji od svih / najbolji među svima </p> <p>Prilozi se kompariraju po istim pravilima, osim što se ispred <strong>plej</strong> ne stavlja <strong>la</strong>.<br/> - li kantas plej bone – on peva najlepše </p> <h3 id="dum"><strong>Dum</strong></h3> <p><strong>Dum</strong> je reč koja može da bude i predlog (kada znači "za" ili "za vreme") i veznik (kada znači "dok"). </p> <ul> <li>Li sidas <strong>dum</strong> la manĝo. – On sedi za jelom. (za vreme jela) </li> <li>Li kantas <strong>dum</strong> la laboro. – On peva za vreme rada. </li> <li>Ŝi sidas <strong>dum</strong> li legas. – Ona sedi dok on čita. </li> <li>Li kantas, <strong>dum</strong> li laboras. – On peva dok (on) radi. </li> </ul> <h3 id="ci"><strong>Ĉi</strong></h3> <p><strong>Ĉi</strong> je reč koja se koristi uz reči iz tabele korelativa i približava njihovo značenje. </p> <ul> <li><strong>tiu</strong> – taj / onaj; <strong>tiu ĉi</strong> / <strong>ĉi tiu</strong> – ovaj </li> <li><strong>tia</strong> – takav / onakav; <strong>tia ĉi</strong> / <strong>ĉi tia</strong> – ovakav </li> </ul> <h3 id="sufikso-ind-sufiks-ind">Sufikso <strong>-ind</strong> – Sufiks <strong>-ind</strong></h3> <p>Označava da je nešto vredno učiniti. </p> <ul> <li>bedaŭr<strong>ind</strong>e – vredno je žaljenja / nažalost </li> <li>nedank<strong>ind</strong>e – nije vredno zahvaljivanja (uobičajen odgovor na "dankon") </li> <li>leg<strong>ind</strong>a – vredan čitanja </li> </ul> <p>viziti – posetiti + urbo – grad<br/> = Dubrovnik estas vizit<strong>ind</strong>a urbo – Dubrovnik je grad vredan posećivanja </p> <h3 id="kioma-razgovor-o-satima"><strong>Kioma</strong> – Razgovor o satima</h3> <p>Pitanje "koliko je sati" na esperanto se prevodi sa "<strong>kioma</strong> horo estas".<br/> To bi, u bukvalnom prevodu, značilo "koliki je sat". Možda se nekada davno moglo pitati i "kiu horo estas", ali <strong>kioma</strong> je jednostavno u životu istisnulo sve druge oblike i niko više ne želi to da menja. Zato ovaj izraz treba jednostavno zapamtiti takvog kakav je. </p> <p>Ako je tri sata, na pitanje "<strong>kioma</strong> horo estas" odgovorićemo sa "la tria", dakle rednim brojem. </p> <p>Evo nekoliko primera za sate i minute. </p> <p>3:00 – la tria<br/> 10:00 – la deka<br/> 10:15 – la deka kaj dekkvin<br/> 10:28 – la deka kaj dudek ok<br/> 10:30 – la deka kaj tridek / la deka kaj duono (deseti i polovina) </p> <p>Pitanje "u koliko sati" se kaže "<strong>je kioma</strong> horo". </p> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Da li možeš mirno da učiš dok neko radosno peva? </li> <li>Ko zna kada i gde ćemo se ponovo videti? </li> <li>Koliko je sati? </li> <li>Da li ti je neko pomogao da otvoriš vrata stare kuće? </li> <li>Zašto nemaš vremena da me duže slušaš? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>Dankon, sinjoro. </li> <li>Nedank____. </li> <li>Horo estas mallonga, tago estas ___ longa, monato estas __ ____ longa. </li> <li>Mi legas pli multajn librojn __ mia amiko. </li> <li>Mi sendis al mia amiko longajn leterojn, ___ li estis en Tokio. </li> <li>La libro estas leg____. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>sinjorino </li> <li>malmultekosta </li> <li>ĉiutaga </li> <li>intertempe </li> <li>plenplena </li> <li>nuntempe </li> <li>ĉiuokaze </li> <li>malhelpi </li> <li>vendejo </li> <li>edzino </li> <li>ĉiujare </li> <li>jarcento </li> <li>kvarmonate </li> <li>alveturi </li> </ol> <h2 id="hejmtaskoj-kun-la-leciono-domaci-zadatak-uz-lekciju">Hejmtaskoj kun la leciono – Domaći zadatak uz lekciju</h2> <p>Traduku </p> <ol> <li>Ivana je lepša od Ane. </li> <li>Marko je najveći učenik od svih u školi. </li> <li>Dok ja radim, on mirno pije kafu! </li> <li>Marko još ne govori esperanto dovoljno dobro. </li> <li>On je početnik. </li> <li>Ana piše lepše od Marka. </li> <li>Ne taj, već ovaj! </li> <li>Ne ta, nego ova! </li> <li>Koliko je sati? Osam i pedeset dva. </li> <li>Peta lekcija esperanta je teža od četvrte. </li> <li>Ova gospođa mi se sviđa. </li> <li>Moram joj reći da je volim. </li> <li>Gospodin Rapid će kupiti novi auto. </li> <li>Marko je (na)pisao pismo i poslao ga Ani. </li> <li>Koji kolač je najbolji? Koji kolač ćemo jesti? </li> <li>Neko je u sobi. Je li to Marko? </li> <li>Ja nikako ne mogu da kupim auto. </li> </ol>2023-11-21T19:00:00+01:002023-11-14T19:00:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2023-11-21:/leciono-4-miaj-leteroj-moja-pisma

<p>La kvara leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Marko skribis al mi belan leteron.<br/> Ĝi estis vera amletero. En la letero estis ankaŭ lia foto. </p> <p>Kiam mi revenis el la lernejo, mi volis ĝin denove legi.<br/> Mi rapide eniris en mian ĉambron.<br/> Tie staris mia fratino Vera antaŭ mia tablo kaj legis mian leteron. En ŝia mano estis ankaŭ la foto. </p> <p>Mi diris kolere:<br/> — Kion vi faras tie? Ne legu leterojn de aliaj! </p> <p>Mia fratino fariĝis ruĝa. La foto falis el ŝia mano sur la tablon, kaj la letero falis ankaŭ. </p> <p>Ŝi diris:<br/> — Pardonu... mi serĉis mian libron... </p> <p>— Sed vi bone scias ke viaj libroj ne estas sur mia tablo. Ankaŭ ne en mia ĉambro! Redonu la leteron al mi! </p> <p>Ŝi ricevis bonan lecionon: ŝi ne plu legos leterojn de aliaj. </p> <p>Ankaŭ mi ricevis lecionon: mi devas bone fermi la pordon de mia ĉambro. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Marko mi je napisao lepo pismo.<br/> Ono (to) je bilo pravo ljubavno pismo. U pismu je takođe bila njegova fotografija. </p> <p>Kada sam se vratila iz škole, htela sam ponovo da ga čitam.<br/> Brzo sam ušla u svoju sobu.<br/> Tamo je moja sestra Vera stajala ispred mog stola i čitala moje pismo. U njenoj ruci bila je i fotografija. </p> <p>Ljutito sam rekla:<br/> — Šta radiš tamo? Ne čitaj tuđa pisma! </p> <p>Moja sestra je pocrvenela. Fotografija je pala iz njene ruke na sto, a palo je i pismo. </p> <p>Rekla je:<br/> — Izvini... tražila sam svoju knjigu.... </p> <p>— Ali ti dobro znaš da tvoje knjige nisu na mom stolu. Ni u mojoj sobi! Vrati mi pismo! </p> <p>Dobila je dobru lekciju: neće više čitati tuđa pisma. </p> <p>I ja sam dobila lekciju: moram dobro da zatvorim vrata svoje sobe. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono04.mp3" title="Leciono 4 – Miaj leteroj"></audio> <figcaption>Leciono 4 – Miaj leteroj</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>foto</td> <td>fotografija</td> </tr> <tr> <td>kapo</td> <td>glava</td> </tr> <tr> <td>mano</td> <td>ruka</td> </tr> <tr> <td>piedo</td> <td>stopalo / noga</td> </tr> <tr> <td>gambo</td> <td>cela noga</td> </tr> <tr> <td>kruro</td> <td>noga ispod kolena</td> </tr> <tr> <td>leciono</td> <td>lekcija</td> </tr> <tr> <td>letero</td> <td>pismo</td> </tr> <tr> <td>pordo</td> <td>vrata</td> </tr> <tr> <td>oni</td> <td>se (tzv. bezlična zamenica; više detalja u gramatici)</td> </tr> <tr> <td>sia</td> <td>svoj / svoja / svoje</td> </tr> <tr> <td>sian</td> <td>svog / svoju / svoje</td> </tr> <tr> <td>al sia</td> <td>svom / svojoj / svom</td> </tr> <tr> <td>lasta</td> <td>poslednji</td> </tr> <tr> <td>sola</td> <td>sam / sama / samo</td> </tr> <tr> <td>trankvila</td> <td>miran</td> </tr> <tr> <td>vera</td> <td>pravi / istinit / istinski</td> </tr> <tr> <td>unu</td> <td>jedan (1)</td> </tr> <tr> <td>du</td> <td>dva</td> </tr> <tr> <td>tri</td> <td>tri</td> </tr> <tr> <td>kvar</td> <td>pet</td> </tr> <tr> <td>ses</td> <td>šest</td> </tr> <tr> <td>sep</td> <td>sedam</td> </tr> <tr> <td>ok</td> <td>osam</td> </tr> <tr> <td>naŭ</td> <td>devet</td> </tr> <tr> <td>dek</td> <td>deset</td> </tr> <tr> <td>cent</td> <td>stotinu</td> </tr> <tr> <td>mil</td> <td>hiljadu</td> </tr> <tr> <td>ĉe</td> <td>kod</td> </tr> <tr> <td>el</td> <td>iz</td> </tr> <tr> <td>inter</td> <td>između</td> </tr> <tr> <td>tie</td> <td>tamo</td> </tr> <tr> <td>plu</td> <td>više / dalje</td> </tr> <tr> <td>se</td> <td>ako / kad bi / da... (tzv. pogodbeni veznik)</td> </tr> <tr> <td>kiam</td> <td>kada</td> </tr> <tr> <td>kie</td> <td>gde</td> </tr> <tr> <td>kien</td> <td>kuda</td> </tr> <tr> <td>kiom</td> <td>koliko</td> </tr> <tr> <td>devi</td> <td>morati</td> </tr> <tr> <td>aŭdi</td> <td>čuti</td> </tr> <tr> <td>aŭskulti</td> <td>slušati</td> </tr> <tr> <td>fali</td> <td>pasti</td> </tr> <tr> <td>fariĝi</td> <td>postati</td> </tr> <tr> <td>fermi</td> <td>zatvoriti</td> </tr> <tr> <td>koleri</td> <td>ljutiti se</td> </tr> <tr> <td>meti</td> <td>staviti</td> </tr> <tr> <td>montri</td> <td>pokazati</td> </tr> <tr> <td>pardoni</td> <td>oprostiti</td> </tr> <tr> <td>preni</td> <td>uzeti</td> </tr> <tr> <td>ricevi</td> <td>dobiti</td> </tr> <tr> <td>stari</td> <td>stajati</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="nombroj-brojevi">Nombroj – Brojevi</h3> <p>Brojevi od 1 do 10, kao i 100 i 1000, nalaze se u spisku novih reči za ovu lekciju.<br/> Kad ih naučite, moći ćete bez poteškoća kombinovanjem da izvedete bilo koji broj. </p> <ul> <li>1238 – mil du-cent tri-dek ok </li> <li>153837 – cent-kvin-dek-tri-mil ok-cent-tri-dek-sep </li> <li>10 – dek </li> <li>20 – dudek </li> <li>30 – tridek </li> <li>90 – naŭdek </li> <li>16 – dek ses </li> <li>26 – dudek ses </li> <li>72 – sepdek du </li> <li>345 – tricent kvardek kvin </li> <li>134 – cent tridek kvar </li> </ul> <p>Napomena:<br/> Crtice se inače ne pišu, ovde su samo da ukažu na to kako se brojevi formiraju. </p> <p>Sabiranje:<br/> 8 + 3 = 11 – ok plus/kaj tri estas dek-unu </p> <p>Oduzimanje:<br/> 15 - 6 = 9 – dek-kvin minus ses estas naŭ </p> <h3 id="ordonombroj-redni-brojevi">Ordonombroj – Redni brojevi</h3> <p>Dobijaju se dodavanjem nastavka <strong>-a</strong> na prirodne brojeve, kao da su pridevi. </p> <ul> <li>prvi – la unua </li> <li>drugi – la dua </li> <li>treći – la tria </li> <li>deseti – la deka </li> </ul> <p>Poput prideva, mogu biti i u akuzativu. </p> <ul> <li>la unuan – prvog </li> <li>la dudekan – dvadesetog </li> </ul> <h3 id="pli-pri-la-nombroj-jos-o-brojevima">Pli pri la nombroj – Još o brojevima</h3> <p>Za one koji žele da znaju više. 😃 </p> <p>Razlomci (<em>frakcioj</em>) se tvore sufiksom <strong>-on-</strong>. </p> <ul> <li>du<strong>on</strong>o – polovina </li> <li>dek<strong>on</strong>o – desetina </li> </ul> <p>Višestruki brojevi grade se sufiksom <strong>-obl-</strong>. </p> <ul> <li>du<strong>obl</strong>a – dvostruki / dvostruka / dvostruko </li> <li>du<strong>obl</strong>e – dvostruko (prilog) </li> <li>cent<strong>obl</strong>a – stostruki / stostruka / stostruko </li> </ul> <p>Množenje:<br/> 2 x 5 = 10 – du oble kvin estas dek </p> <p>Deljenje:<br/> 10 : 5 = 2 – dek dividite per kvin estas du </p> <h3 id="akuzativo-de-direkto-akuzativ-smera">Akuzativo de direkto – Akuzativ smera</h3> <p>Kada uz imenicu ili zamenicu stoji neki predlog, znači da to nije akuzativ, pa ta imenica ne može imati akuzativni nastavak <strong>-n</strong>. </p> <ul> <li>antaŭ mi – ispred mene </li> <li>en domo – u kući </li> </ul> <p>Gramatičko objašnjenje<br/> Kad je imenica ili zamenica direktan objekat nekog glagola, tu očito ne stoji predlog. Dakle, imenica sa predlogom nije direktan objekat. </p> <p>Međutim, postoji jedan izuzetak od tog pravila. To je onda kad se radi o kretanju u nekom smeru. Tada se ipak stavlja akuzativ, iako postoji predlog ispred imenice ili zamenice. </p> <ul> <li>Mi iras en la domo<strong>n</strong>. – Idem u kuću. (u smeru kuće) </li> <li>Mi iras en la domo. – Idem u kući. (tj. po kući, nalazim se unutar nje i zbog toga se ne radi o smeru) </li> </ul> <p>Osim predloga <strong>en</strong>, i mnogi drugi mogu imati po dva značenja (smer ili mesto). </p> <ul> <li>Ĝi iras sur la tablo<strong>n</strong>. – Ono ide na sto. (smer) </li> <li>Ĝi iras sur la tablo. – Ono ide na/po stolu. (mesto) </li> </ul> <p>Napomena:<br/> Predlog <strong>al</strong> znači ka / prema, tj. označava neki smer. Međutim, nakon njega imenica NIJE u akuzativu, jer on uvek označava tj. ukazuje samo na smer, nikada mesto. </p> <h3 id="nepersona-pronomo-oni-bezlicna-zamenica-oni">Nepersona pronomo <strong>oni</strong> – Bezlična zamenica <strong>oni</strong></h3> <p>Prevodi se našim "<strong>se</strong>", a koristi se kad nije poznat subjekat, tj. kad nije jasno ko vrši radnju. </p> <ul> <li>Oni manĝas. – Jede se. </li> <li>Oni sidas. – Sedi se. </li> <li>Oni ne kantas en lernejo! – Ne peva se u školi! </li> <li>Ĉu oni povas kanti? – Može li da se peva? </li> </ul> <h3 id="reflekta-pronomo-si-povratna-zamenica-si">Reflekta pronomo <strong>si</strong> – Povratna zamenica <strong>si</strong></h3> <p>Povratna zamenica <strong>si</strong> najčešće se koristi u akuzativu (<strong>sin</strong>) ili sa predlozima (<strong>al si</strong> – sebi). Takođe znači "se", ali samo u slučajevima kad glagol pokazuje da se radnja vrši na samom subjektu tj. vraća se na njega. </p> <ul> <li>Li lavas sin. – On se pere. </li> <li>Ŝi rigardas sin. – Ona se gleda. </li> </ul> <p>Ova zamenica se upotrebljava samo u trećem licu jednine i množine. </p> <ul> <li>Mi rigardas min. – Ja se gledam. </li> <li>Vi rigardas vin. – Ti se gledaš. </li> <li>Li/ŝi/ĝi rigardas sin. – On/ona/ono se gleda. </li> <li>Ni rigardas nin. – Mi se gledamo. </li> <li>Vi rigardas vin. – vi se gledate. </li> <li>Ili rigardas sin. – Oni se gledaju. </li> </ul> <p>Možemo reći i "li rigardas lin", ali tada to znači "on gleda njega", tj. nekog drugog, ne sebe. </p> <h3 id="kontrakta-konjunkcio-se-pogodbeni-veznik-se">Kontrakta konjunkcio <strong>se</strong> – Pogodbeni veznik <strong>se</strong></h3> <p>Pazite da u slučaju pogodbenog načina ne upotrebite vremenski veznik <strong>kiam</strong> (kada). </p> <ul> <li>Se mi malsanas, mi malmulte manĝas. – Kad (ako) sam bolestan, malo jedem. </li> <li>Kiam mi malsanis, mi malmulte manĝis. – Kad sam bio bolestan, malo sam jeo. </li> </ul> <h3 id="prefikso-re-prefiks-re-">Prefikso <strong>re-</strong> – Prefiks <strong>re-</strong></h3> <p>Znači "ponovo", "opet", ali i "nazad" / vraćanje. </p> <ul> <li><strong>re</strong>vidi – ponovo videti </li> <li><strong>re</strong>kanti – ponovo pevati </li> <li><strong>re</strong>veni – vratiti se </li> <li><strong>re</strong>doni – dati nazad / vratiti </li> <li><strong>re</strong>sendi – slati nazad </li> </ul> <p>Uvek je iz konteksta jasno da li je reč o ponavljanju radnje ili uzvraćanju radnje. </p> <h3 id="rememorigilo-podsecanje">Rememorigilo – Podsećanje</h3> <p>Do sada smo imali priliku da naučimo nekoliko važnih reči, koje su međutim jako slične, pa je dobro to malo ponoviti. </p> <ul> <li>kio – šta </li> <li>kiu – ko / koji </li> <li>kie – gde </li> <li>kia – kakav </li> <li>kiom – koliko </li> <li>kiel – kako </li> </ul> <p>Evo nekoliko smernica kako ih lakše upamtiti. </p> <ul> <li><strong>Kio</strong> (šta) se završava na <strong>o</strong>, kao i imenice u esperantu, koje i jesu odgovor na pitanje sa "kio". </li> <li><strong>Kia</strong> (kakav) se završava na <strong>a</strong>, kao i pridevi u esperantu (npr. bona, bela...), koji i jesu odgovor na pitanje sa "kia". </li> <li><strong>Kie</strong> (gde) je reč koja se rimuje sa svojim prevodom. </li> <li><strong>Kiu</strong> (ko / koji) jednostavno se nauči napamet u prvoj lekciji. </li> <li><strong>Kiel</strong> (kako) se uči tako da se napamet nauči izraz "<strong>Kiel vi fartas?</strong>" (kako si). </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Kada ću te ponovo videti? </li> <li>Koliko dugo učite međunarodni jezik? </li> <li>Gde je moja nova knjiga sa fotografijama? </li> <li>Kuda ćeš ići nakon ručka? </li> <li>Da li se mogu zatvoriti vrata sobe ako bude hladno? </li> <li>Koliko dugo se ljutiš kad ti se uzme mnogo novca? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>Ana kaj Marko iris ___ la strato. </li> <li>Ili venis __ kafejo, iris __ la tablo kaj vidi la patro_ sidi ___ seĝo. </li> <li>Ana metis tri kuk___ sur seĝ__. </li> <li>Ŝi __metis poste la kukojn sur la tabl__. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>enfali </li> <li>ellabori </li> <li>scivola </li> <li>trilingva </li> <li>reiri </li> <li>enmeti </li> <li>dektaga </li> <li>elpreni </li> <li>malfermi </li> <li>eldoni </li> <li>eldonisto </li> <li>interalie </li> <li>interparoli </li> <li>ĉeesti </li> <li>revidi </li> <li>reveni </li> <li>internacia </li> <li>piediri </li> </ol> <h2 id="kanto-post-la-leciono-pesma-nakon-lekcije">Kanto post la leciono – Pesma nakon lekcije</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono04_kanto.mp3" title="Kanto post la kvara leciono"></audio> <figcaption>Kanto post la kvara leciono</figcaption> </figure>2023-11-14T19:00:00+01:002023-11-14T20:12:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2023-11-14:/leciono-3-en-kafejo-u-kaficu

<p>La tria leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Ana kaj Marko longe parolis antaŭ la lernejo.<br/> Poste ili ĝoje iris tra la strato. Estis varma tago. </p> <p>Ili vidis kafejon kaj en ĝi kukojn. </p> <p>— Ni eniru kaj manĝu — diris Marko. </p> <p>— Ĉu vi havas sufiĉan monon? </p> <p>— Kompreneble, mi havas cent kunaojn. </p> <p>— Ho, vi estas riĉa! </p> <p>La kelnero alportis multajn kukojn. </p> <p>Ili manĝis kaj post la manĝo la kelnero denove venis. </p> <p>Marko serĉis en unu loko... serĉis en alia. Lia vizaĝo estis malĝoja. </p> <p>Fine li diris per malforta voĉo:<br/> — Mi ne havas monon. </p> <p>Kio okazis poste? Ĉu vi scias? </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Ana i Marko su dugo razgovarali pred školom. (Bukvalan prevod: pričali, govorili. Preciznije: razgovarati – <em>interparoli</em>, <em>inter</em>=između; ali <em>paroli</em> je dovoljno, a kraće je.)<br/> Posle su radosno išli ulicom (bukvalan prevod: kroz ulicu). Bio je topao dan. </p> <p>Videli su kafić i u njemu kolače. </p> <p>— Hajde da uđemo i jedemo — rekao je Marko. </p> <p>– Imaš li dovoljno novca? </p> <p>— Naravno (razumljivo / razume se), imam sto kuna. </p> <p>— O, ti si bogat! </p> <p>Konobar je doneo mnogo kolača. </p> <p>Oni su jeli, a posle jela je konobar ponovo došao. </p> <p>Marko je tražio na jednom mestu... tražio na drugom. Njegovo lice je bilo tužno. </p> <p>Na kraju je slabim glasom rekao:<br/> — Nemam novca. </p> <p>Šta se zatim (posle) dogodilo? Da li znaš/znate? </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono03.mp3" title="Leciono 3 – En kafejo"></audio> <figcaption>Leciono 3 – En kafejo</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>afero</td> <td>stvar / pitanje</td> </tr> <tr> <td>objekto / aĵo</td> <td>objekat / stvar</td> </tr> <tr> <td>skandalo</td> <td>afera / skandal</td> </tr> <tr> <td>fino</td> <td>kraj</td> </tr> <tr> <td>kanto</td> <td>pesma</td> </tr> <tr> <td>kantisto</td> <td>pevač</td> </tr> <tr> <td>kantanto</td> <td>pevač (uopšteno)</td> </tr> <tr> <td>kelnero</td> <td>konobar</td> </tr> <tr> <td>kuko</td> <td>kolač</td> </tr> <tr> <td>loko</td> <td>mesto / pozicija</td> </tr> <tr> <td>manĝejo</td> <td>trpezarija (prostorija u kojoj se jede)</td> </tr> <tr> <td>okazo / okazaĵo</td> <td>događaj</td> </tr> <tr> <td>portisto</td> <td>nosač</td> </tr> <tr> <td>strato</td> <td>ulica</td> </tr> <tr> <td>suko</td> <td>sok</td> </tr> <tr> <td>citronsuko</td> <td>sok od limuna</td> </tr> <tr> <td>oranĝsuko</td> <td>sok od narandže</td> </tr> <tr> <td>tago</td> <td>dan</td> </tr> <tr> <td>nokto</td> <td>noć</td> </tr> <tr> <td>vizaĝo</td> <td>lice</td> </tr> <tr> <td>voĉo</td> <td>glas</td> </tr> <tr> <td>unu</td> <td>jedan (broj 1)</td> </tr> <tr> <td>cent</td> <td>stotinu</td> </tr> <tr> <td>alia</td> <td>drugi / ostali</td> </tr> <tr> <td>forta</td> <td>jak</td> </tr> <tr> <td>malforta</td> <td>slab</td> </tr> <tr> <td>ĝoja</td> <td>radostan / veseo</td> </tr> <tr> <td>rapida</td> <td>brz / brza / brzo</td> </tr> <tr> <td>malrapida</td> <td>spor / spora / sporo</td> </tr> <tr> <td>riĉa</td> <td>bogat / bogata / bogato</td> </tr> <tr> <td>malriĉa</td> <td>siromašan / siromašna / siromašno</td> </tr> <tr> <td>sufiĉa</td> <td>dovoljan / dovoljna / dovoljno</td> </tr> <tr> <td>ho</td> <td>o (uzvik)</td> </tr> <tr> <td>aŭ</td> <td>ili</td> </tr> <tr> <td>nu</td> <td>pa</td> </tr> <tr> <td>antaŭ</td> <td>ispred / pre</td> </tr> <tr> <td>malantaŭ</td> <td>iza</td> </tr> <tr> <td>sen</td> <td>bez</td> </tr> <tr> <td>per</td> <td>sa (instrumental) / pomoću</td> </tr> <tr> <td>post</td> <td>nakon / posle</td> </tr> <tr> <td>tra</td> <td>kroz</td> </tr> <tr> <td>denove</td> <td>opet</td> </tr> <tr> <td>fine</td> <td>konačno / na kraju</td> </tr> <tr> <td>longe</td> <td>dugo</td> </tr> <tr> <td>sufiĉe</td> <td>dovoljno (prilog)</td> </tr> <tr> <td>kie</td> <td>gde</td> </tr> <tr> <td>kiel</td> <td>kako</td> </tr> <tr> <td>kanti</td> <td>pevati</td> </tr> <tr> <td>kompreni</td> <td>razumeti</td> </tr> <tr> <td>multe</td> <td>mnogo</td> </tr> <tr> <td>okazi</td> <td>dogoditi se</td> </tr> <tr> <td>porti</td> <td>nositi</td> </tr> <tr> <td>serĉi</td> <td>tražiti</td> </tr> </tbody> </table> <h3 id="menuo-meni">Menuo – Meni ☺</h3> <table><caption>Menuo de la kafejo – Meni kafića ☺</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>akvo</td> <td>voda</td> </tr> <tr> <td>teo</td> <td>čaj</td> </tr> <tr> <td>kafo</td> <td>kafa</td> </tr> <tr> <td>varma ĉokolado</td> <td>topla čokolada</td> </tr> <tr> <td>lakto</td> <td>mleko</td> </tr> <tr> <td>suko</td> <td>sok</td> </tr> <tr> <td>vino</td> <td>vino</td> </tr> <tr> <td>biero</td> <td>pivo</td> </tr> <tr> <td>dolĉa</td> <td>sladak / slatka / slatko</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="adverboj-prilozi">Adverboj – Prilozi</h3> <p>Svi prilozi imaju nastavak <strong>-e</strong>. </p> <ul> <li>bel<strong>e</strong> – lepo </li> <li>bon<strong>e</strong> – dobro </li> </ul> <p>Neophodno je obratiti pažnju na razliku između prideva i priloga. </p> <p>Pridevi bliže određuju imenice: </p> <ul> <li>bela amikino – lepa prijateljica </li> <li>bona libro – dobra knjiga </li> </ul> <p>Prilozi bliže određuju glagole, odnosno radnju: </p> <ul> <li>bele sidi – lepo sedeti </li> <li>bone paroli – dobro govoriti </li> </ul> <p>Možemo to reći i ovako: pridevi odgovaraju na pitanje "kakav", a prilozi na pitanje "kako". </p> <ul> <li>La infano estas <strong>bela</strong>. – Dete je lepo. (pridev) </li> <li>La infano kantas <strong>bone</strong>. – Dete dobro peva. (prilog) </li> </ul> <h3 id="prepozicioj-per-kaj-kun-predlozi-per-i-kun">Prepozicioj <strong>per</strong> kaj <strong>kun</strong> – Predlozi <strong>per</strong> i <strong>kun</strong></h3> <p><strong>Per</strong> je predlog kojim se gradi ono što je u našem jeziku instrumental (s kim / <strong>čime</strong>) i znači "s" ili "pomoću". On se upotrebljava kad se radi o nekom sredstvu ili instrumentu kojim nešto radimo: </p> <ul> <li><strong>Per</strong> mono mi povas esti riĉa. – (Sa) novcem mogu biti bogat. </li> <li><strong>Per</strong> voĉo mi parolas. – (Sa) glasom govorim. </li> <li><strong>Per</strong> biciklo vi iras al Parizo. – (Sa) biciklom ideš u Pariz. </li> </ul> <p>Ne treba ga nikako mešati sa <strong>kun</strong>, koji takođe znači "sa", ali u smislu društva (u društvu sa).<br/> Mi iras <strong>kun</strong> amikino. – Idem sa prijateljicom. (u društvu, tj. zajedno s njom) </p> <p>Velika je razlika između ovih rečenica: </p> <ul> <li>Mi iras <strong>kun</strong> ĉevalo <strong>per</strong> aŭto. – Idem (u društvu) sa konjem pomoću auta. </li> <li>Mi iras <strong>per</strong> ĉevalo <strong>kun</strong> aŭto. – Idem pomoću konja, u društvu sa autom. </li> </ul> <h3 id="prepozicio-post-predlog-post">Prepozicio <strong>post</strong> – Predlog <strong>post</strong></h3> <p><strong>Post</strong> najčešće ima vremensko značenje: nakon (nečega) ili posle (nečega).<br/> Mi venos <strong>post</strong> tri horoj. – Doći ću za (posle) tri sata. </p> <p>Može, mada puno ređe, imati i značenje mesta.<br/> Mi iras <strong>post</strong> vi. – Ja idem iza tebe. </p> <p>Ipak, u drugom slučaju se češće upotrebljava <strong>malantaŭ</strong>.<br/> Mi iras <strong>malantaŭ</strong> vi. – Idem za tobom (iza tebe). </p> <p><strong>Poste</strong> znači posle, ali ne posle nečega, već kasnije.<br/> Mi venos <strong>poste</strong>. – Doći ću posle (kasnije). </p> <h3 id="sufikso-ul-sufiks-ul-">Sufikso <strong>-ul-</strong> – Sufiks <strong>-ul-</strong></h3> <p>Označava čoveka određenih karakteristika. </p> <ul> <li>grand<strong>ul</strong>o – veliki čovek / velikan </li> <li>malbon<strong>ul</strong>o – loš čovek / negativac </li> <li>ĝoj<strong>ul</strong>o – veseo čovek / veseljak </li> </ul> <p>Evo kako se taj sufiks uklapa sa drugim sufiksima u istoj reči. </p> <ul> <li>bel-ul-o – lepotan </li> <li>bel-ul-in-o – lepotica (<strong>nikako: <em>bel-in-ul-o</em>!</strong>) </li> </ul> <p>Obratite pažnju na razliku između nekoliko sufiksa koji svi označavaju neku osobu. </p> <dl> <dt>-ist-</dt> <dd>Profesija ili ideologija (kantisto – pevač; politikisto – političar) </dd> <dt>-ant-</dt> <dd>Vršilac radnje, ne mora biti profesija (lernanto – učenik; leganto – čitalac) </dd> <dt>-ul-</dt> <dd>Takva osoba (belulo – lepotan; riĉulo – bogataš) </dd> <dt>-an-</dt> <dd>Pripadnik neke zajednice (klubano – član kluba; familiano – član porodice) </dd> </dl> <h3 id="sufikso-ej-sufiks-ej-">Sufikso <strong>ej</strong> – Sufiks <strong>-ej-</strong></h3> <p>Označava prostor ili prostoriju. </p> <ul> <li>sid<strong>ej</strong>o – sedište (npr. Vlade) </li> <li>lern<strong>ej</strong>o – škola (prostor gde se uči) </li> <li>kuir<strong>ej</strong>o – kuhinja (prostorija u kojoj se kuva) </li> </ul> <p>Sufiks može označavati kako zatvorenu prostoriju tako i otvoren prostor. U slučaju <strong>lernejo</strong>, na primer, moglo bi biti i škola i učionica. Ipak, reč škola je usvojena kao prva, pa onda za učionicu moramo reći drugačije – <strong>lernoĉambro</strong>, a za razrednu učionicu <strong>klasĉambro</strong>. </p> <h3 id="imperativo-imperativ">Imperativo – Imperativ</h3> <p>Zapovedni način glagola u esperantu se gradi nastavkom <strong>-u</strong>. </p> <ul> <li>Manĝu! – Jedi! / Jedite! </li> <li>Iru! – Idi! / Idite! </li> <li>Li lernu! – Neka on uči! </li> <li>Ni vidu! – Pogledajmo! </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Da li konobari u velikim hotelima razumeju mnogo jezika? </li> <li>Znaš li, da li Ana voli novu pesmu o siromahu i lepotici? </li> <li>Gde ste videli starca i mladića koji su nosili veliki sto, tražim ih dugo? </li> <li>Kako se dogodilo da ste opet došli kod nas bez brata i sestre? </li> <li>Da li pomoću novog udžbenika možete dovoljno brzo da učite esperanto, ili vam je teško? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>Mia amiko skribas mult_. </li> <li>Bela kelnerino estas bel____o. </li> <li>Ni havas multa__ bela__ afero__. </li> <li>Ni kin_ lernas en lern__o. </li> <li>Miaj __patroj manĝas en manĝ___. </li> </ol> <h3 id="ekzercoj-3-vezba-3">Ekzercoj 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>antaŭĉambro </li> <li>malamiko </li> <li>malantaŭ </li> <li>maljunulino </li> <li>antaŭvidi </li> <li>malrapida </li> <li>trarigardi </li> <li>gejunuloj </li> <li>alporti </li> <li>belulo </li> <li>junulo </li> <li>trinkejo </li> <li>malmulte </li> <li>finfine </li> <li>malriĉulo </li> <li>tagmanĝo </li> <li>tralegi </li> <li>malnova </li> <li>laborejo </li> <li>travidebla </li> <li>trinkebla </li> <li>tagmanĝo </li> </ol> <h2 id="hejmtaskoj-kun-la-leciono-domaci-zadatak-uz-lekciju">Hejmtaskoj kun la leciono – Domaći zadatak uz lekciju</h2> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Dobar radnik radi dobro. </li> <li>Sedi i jedi! </li> <li>Ideš brzo, a ja idem sporo. </li> <li>S kim je bila u sobi? </li> <li>Kuvarica kuva u kuhinji. </li> <li>Pevajmo veselo! </li> <li>Šta se događa? </li> <li>Daj mi kolač! </li> <li>Odgovori na moje pitanje! ("na" je obično "sur", ali ovde koristimo "al") </li> <li>Ona ima mnogo prijateljica. </li> <li>Posle ručka ćemo ići u hotel. </li> <li>Dođi mi! </li> <li>Ja te volim. Reci mi, voliš li ti mene ? </li> <li>Moja mala sestra voli da čita dobre knjige. </li> <li>Moja prijateljica, koja ima lepe oči, je Ana. </li> <li>Konobar kog si video u kafiću nije dobar. </li> <li>Ako nemaš mnogo novca, imaš malo prijatelja. </li> <li>Marko je rekao da Ana zna lepo da peva. </li> <li>Marko brzo jede kolač, a Ana sporo. </li> <li>Voda u školi nije pitka! </li> <li>Ja ne mogu da pijem pivo, ali mogu da pijem sok. </li> </ol>2023-11-07T20:55:00+01:002023-11-08T08:33:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2023-11-07:/kiel-skribi-specifajn-esperantajn-literojn-kako-pisati-specificna-esperanto-slova

<p>Kiel skribi literojn, kiuj estas tipaj nur por Esperanto (sur la komputilo kaj en brajlo)</p>

<hr/> <h2 id="klarigo-objasnjenje">Klarigo – Objašnjenje</h2> <p>Ako nemate program ili tastaturu koja omogućava pisanje slova specifičnih za esperanto, postoji način da se ona pišu tako što se uključi numerička tastatura (nalazi se desno od strelica, slična je digitronu), pritisne se i drži levi Alt taster, unese se kod za slovo koje treba upisati (pogledati tabelu sa slovima u nastavku), pa tek onda pusti Alt. </p> <p>Evo kako bi to izgledalo korak po korak. </p> <ol> <li>Uključiti numeričku tastaturu </li> <li>Pritisnuti i zadržati levi Alt taster </li> <li>Uneti brojeve (kod) za slovo koje treba upisati, putem numeričke tastature </li> <li>Pustiti levi Alt taster </li> </ol> <h2 id="la-letertabelo">La letertabelo</h2> <table><caption>Specifaj Esperantaj literoj</caption><thead> <tr> <th>Litero</th> <th>Sur la klavaro</th> <th>En brajlo</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ĉ (Č)</td> <td>Alt + 2 6 4</td> <td rowspan="2">1, 4, 6</td> </tr> <tr> <td>ĉ (č)</td> <td>Alt + 2 6 5</td> </tr> <tr> <td>Ĝ (Dž)</td> <td>Alt + 2 8 4</td> <td rowspan="2">1, 2, 4, 5, 6</td> </tr> <tr> <td>ĝ (dž)</td> <td>Alt + 2 8 5</td> </tr> <tr> <td>Ĥ</td> <td>Alt + 2 9 2</td> <td rowspan="2">1, 2, 5, 6</td> </tr> <tr> <td>ĥ</td> <td>Alt + 2 9 3</td> </tr> <tr> <td>Ĵ (Ž)</td> <td>Alt + 3 0 8</td> <td rowspan="2">2, 4, 5, 6</td> </tr> <tr> <td>ĵ (ž)</td> <td>Alt + 3 0 9</td> </tr> <tr> <td>Ŝ (Š)</td> <td>Alt + 3 4 8</td> <td rowspan="2">2, 3, 4, 6</td> </tr> <tr> <td>ŝ (š)</td> <td>Alt + 3 4 9</td> </tr> <tr> <td>Ŭ (kratko u)</td> <td>Alt + 3 6 4</td> <td rowspan="2">3, 4, 6</td> </tr> <tr> <td>ŭ (kratko u)</td> <td>Alt + 3 6 5</td> </tr> </tbody> </table>2023-11-07T19:00:00+01:002023-11-07T08:39:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2023-11-07:/leciono-2-la-amikino-de-marko-markova-prijateljica

<p>La dua leciono de la komenca Esperanto-kurso</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <h3 id="esperanto">Esperanto</h3> <p>Marko havas amikinon. Ŝia nomo estas Ana. Ŝi estas juna kaj bela. </p> <p>Ana kaj Marko estas geamikoj. Ana venis al la hejmo de Marko. </p> <p>— Bonvolu eniri, amikino. </p> <p>— Saluton, Marko. Kion vi faras? </p> <p>— Saluton. Mi legis, sed nun mi volas paroli kun vi. </p> <p>— Ĉu vi havas bonan libron? </p> <p>— Jes, mi havas. Mi ŝatas legi nur bonajn librojn. Ĉu vi volas trinki kafon? </p> <p>— Jes. Ĉu viaj gepatroj kaj gefratoj estas en via hejmo? </p> <p>— Ne. Jen la kafo, ĝi estas ankoraŭ varma. Mi nun kuiris ĝin. </p> <p>— Dankon. Mi povas trinki ankaŭ malvarman kafon. </p> <p>Marko rigardis la belajn okulojn de Ana. Mi vidas ke li amas ŝin. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Marko ima prijateljicu. Njeno ime je Ana. Ona je mlada i lepa. </p> <p>Ana i Marko su prijatelji. Ana je došla kod Marka kući. </p> <p>— Izvoli uđi, prijateljice. </p> <p>— Zdravo, Marko. Šta radiš? </p> <p>— Zdravo. Čitao sam, ali sada hoću da razgovaram sa tobom. </p> <p>— Da li imaš dobru knjigu? </p> <p>— Da, imam. Ja volim da čitam samo dobre knjige. Da li hoćeš da piješ kafu? </p> <p>— Da. Jesu li tvoji roditelji i braća i sestre kod (tvoje) kuće? </p> <p>— Ne. Evo kafe, još je vruća. Sada sam je skuvao. </p> <p>— Hvala. Ja mogu da pijem (takođe) i hladnu kafu. </p> <p>Marko je gledao lepe Anine oči. Vidim da je on voli. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono02.mp3" title="Leciono 2 – La amikino de Marko"></audio> <figcaption>Leciono 2 – La amikino de Marko</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>frato</td> <td>brat</td> </tr> <tr> <td>fratino</td> <td>sestra</td> </tr> <tr> <td>hejmo</td> <td>kuća / dom</td> </tr> <tr> <td>kafo</td> <td>kafa</td> </tr> <tr> <td>mono</td> <td>novac</td> </tr> <tr> <td>okulo</td> <td>oko</td> </tr> <tr> <td>saluton</td> <td>zdravo</td> </tr> <tr> <td>dankon</td> <td>hvala</td> </tr> <tr> <td>bonvolu</td> <td>izvoli / izvolite</td> </tr> <tr> <td>bela</td> <td>lep / lepa / lepo</td> </tr> <tr> <td>bona</td> <td>dobar / dobra / dobro</td> </tr> <tr> <td>facila</td> <td>lak / laka / lako</td> </tr> <tr> <td>granda</td> <td>veliki / velika / veliko</td> </tr> <tr> <td>juna</td> <td>mlad / mlada / mlado</td> </tr> <tr> <td>nova</td> <td>nov / nova / novo</td> </tr> <tr> <td>varma</td> <td>topao / topla / toplo</td> </tr> <tr> <td>pri</td> <td>o</td> </tr> <tr> <td>se</td> <td>ako</td> </tr> <tr> <td>sed</td> <td>ali</td> </tr> <tr> <td>kun</td> <td>sa</td> </tr> <tr> <td>jen</td> <td>evo</td> </tr> <tr> <td>al</td> <td>ka / prema</td> </tr> <tr> <td>ankaŭ</td> <td>takođe / i</td> </tr> <tr> <td>ankoraŭ</td> <td>još</td> </tr> <tr> <td>nur</td> <td>samo</td> </tr> <tr> <td>tre</td> <td>veoma / vrlo</td> </tr> <tr> <td>ke</td> <td>da (veznik, npr. "znam <strong>da</strong> si u školi")</td> </tr> <tr> <td>kio / kion</td> <td>šta</td> </tr> <tr> <td>kia</td> <td>kakav</td> </tr> <tr> <td>fari</td> <td>raditi / činiti</td> </tr> <tr> <td>havi</td> <td>imati (<strong>zahteva akuzativ!</strong>)</td> </tr> <tr> <td>voli</td> <td>hteti</td> </tr> <tr> <td>povi</td> <td>moći</td> </tr> <tr> <td>ami</td> <td>voleti (osećanje)</td> </tr> <tr> <td>ŝati</td> <td>voleti nešto ili nekoga ("mi ŝatas..." – sviđa mi se...)</td> </tr> <tr> <td>legi</td> <td>čitati</td> </tr> <tr> <td>demandi</td> <td>pitati</td> </tr> <tr> <td>diri</td> <td>reći</td> </tr> <tr> <td>paroli</td> <td>govoriti</td> </tr> <tr> <td>doni</td> <td>dati</td> </tr> <tr> <td>kuiri</td> <td>kuvati</td> </tr> <tr> <td>manĝi</td> <td>jesti</td> </tr> <tr> <td>trinki</td> <td>piti</td> </tr> <tr> <td>iri</td> <td>ići</td> </tr> <tr> <td>veni</td> <td>doći</td> </tr> <tr> <td>rigardi</td> <td>gledati</td> </tr> <tr> <td>vidi</td> <td>videti</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="adjektivoj-pridevi">Adjektivoj – Pridevi</h3> <p>Svi pridevi imaju nastavak <strong>-a</strong>. </p> <dl> <dt>bel<u>a</u> – lep / lepa / lepo</dt> <dd>bel<strong>a</strong> fratino – lepa sestra </dd> <dt>grand<u>a</u> – veliki / velika / veliko</dt> <dd>grand<strong>a</strong> tablo – veliki sto </dd> </dl> <p>Pridev može imati i množinu, a to se dešava onda kada je u množini i imenica na koju se on odnosi. </p> <h3 id="kazoj-padezi">Kazoj – Padeži</h3> <p>U esperantu postoje samo dva padeža: nominativ i akuzativ. Akuzativ se gradi pomoću nastavka <strong>-n</strong>, a odgovara na pitanje "koga" ili "šta". </p> <p>Kiu<strong>n</strong> mi vidas? Mi vidas homo<strong>n</strong>.<br/> Koga vidim? Vidim čoveka. </p> <p>Akuzativ i množinu mogu imati i pridevi i imenice, i oni moraju uvek biti u istom padežu. </p> <p>Nominativ (ko / šta) </p> <ul> <li>Vi estas bon<strong>a</strong> amik<strong>o</strong>. – Ti si dobar prijatelj. (jednina) </li> <li>Vi estas bon<strong>aj</strong> amik<strong>oj</strong>. – Vi ste dobri prijatelji. (množina) </li> </ul> <p>Akuzativ (koga / šta) </p> <ul> <li>Vi havas bon<strong>an</strong> amik<strong>on</strong>. – Ti imaš dobrog prijatelja. (jednina) </li> <li>Vi havas bon<strong>ajn</strong> amik<strong>ojn</strong>. – Ti imaš dobre prijatelje. (množina) </li> </ul> <p>Svi ostali naši padeži se u esperantu grade pomoću različitih predloga, a imenica <strong>ostaje u nominativu</strong>. </p> <ul> <li>Mi iras <strong>al</strong> vi. – Idem kod tebe. (dativ - kome / čemu) </li> <li>Mi iras <strong>kun</strong> vi. – Idem sa tobom. (instrumental - s kim / čime) </li> <li>La teksto <strong>de</strong> la <strong>libro</strong> estas bona. – Tekst knjige je dobar. (genitiv - koga / čega) </li> </ul> <p>Napomena<br/> I lične zamenice (<strong>mi</strong>, <strong>vi</strong>, <strong>li</strong>, <strong>ŝi</strong>...) mogu imati akuzativ, pod istim uslovima kao i imenice. </p> <h3 id="pasinteco-proslo-vreme">Pasinteco – Prošlo vreme</h3> <p>U esperantu postoji samo jedno prošlo vreme i gradi se dodavanjem nastavka <strong>-is</strong>. </p> <ul> <li>mi hav<strong>is</strong> – imao sam </li> <li>Vi hav<strong>is</strong> – ti si imao / vi/Vi ste imali </li> <li>li/ŝi/ĝi hav<strong>is</strong> – on/ona/ono je imao/imala/imalo </li> </ul> <p>Budući da je najčešći oblik prošlog vremena kod nas perfekat, koji se gradi pomoćnim glagolom "biti" (npr. "ja <strong>sam</strong> jeo"), mnogi početnici greše ubacujući <strong>estas</strong> kad žele da kažu nešto u prošlom vremenu. Na primer: ja sam jeo – mi <del>estas</del> manĝ<strong>is</strong>. Pogrešno!<br/> Ulogu našeg pomoćnog glagola u esperantu vrši samo nastavak <strong>-is</strong>, pa je dovoljno (i jedino ispravno) reći "mi manĝ<strong>is</strong>". </p> <h3 id="estonteco-buduce-vreme">estonteco – Buduće vreme</h3> <p>Esperanto ima samo jedno buduće vreme i ono se gradi pomoću nastavka <strong>-os</strong>. </p> <ul> <li>mi manĝ<strong>os</strong> – ja ću jesti </li> <li>li manĝ<strong>os</strong> – on će jesti </li> <li>ili manĝ<strong>os</strong> – oni će jesti </li> </ul> <h3 id="konjunkcio-ke-veznik-ke">Konjunkcio "<strong>ke</strong>" – Veznik "ke"</h3> <p>Veznik "<strong>ke</strong>" znači "da". Međutim, ne treba ga mešati sa našom potvrdnom reči "da"; na esperantu za to koristimo "jes". </p> <ul> <li>Jes, mi manĝis. – Da, jeo sam. </li> <li>Vi vidas, <strong>ke</strong> mi manĝas. – Vidite da jedem. </li> </ul> <h3 id="prefikso-mal-prefiks-mal">Prefikso "<strong>mal</strong>" – Prefiks "<strong>mal</strong>"</h3> <p>Ovaj prefiks daje reči suprotno značenje. </p> <dl> <dt>bona – dobar</dt> <dd><strong>mal</strong>bona – loš </dd> <dt>granda – veliki</dt> <dd><strong>mal</strong>granda – mali </dd> <dt>bela – lep</dt> <dd><strong>mal</strong>bela – ružan </dd> <dt>amiko – prijatelj</dt> <dd><strong>mal</strong>amiko – neprijatelj </dd> </dl> <h3 id="prefikso-ge-prefiks-ge">Prefikso "<strong>ge</strong>" – Prefiks "<strong>ge</strong>"</h3> <p>Označava više osoba oba pola. </p> <ul> <li><strong>ge</strong>amikoj – prijatelji i prijateljice </li> <li><strong>ge</strong>patroj – roditelji </li> <li><strong>ge</strong>sinjoroj – dame i gospoda </li> </ul> <h3 id="la-ordo-de-la-vortoj-en-frazo-red-reci-u-recenici">La ordo de la vortoj en frazo – Red reči u rečenici</h3> <p>Red reči u rečenici je slobodan. Sve tri naredne rečenice imaju isto značenje – "on voli nju". </p> <ul> <li>Li amas ŝin. </li> <li>Ŝin amas li. </li> <li>Li ŝin amas. </li> </ul> <p>Ipak je u praksi najčešće "Li amas ŝin", a druge varijante ponekad mogu dati neke posebne nijanse. </p> <h3 id="sta">Šta</h3> <p>Naša upitna reč "šta" prevodi se na esperanto na dva načina: </p> <ol> <li><strong>Kio</strong> estas sur la tablo? Libro estas sur la tablo. </li> <li><strong>Kion</strong> vi vidas? Libron mi vidas. </li> </ol> <h3 id="kelkaj-esprimoj-de-bonkoreco-neki-izrazi-ljubaznosti">Kelkaj esprimoj de bonkoreco – Neki izrazi ljubaznosti</h3> <ul> <li>bonvolu – izvoli / izvolite </li> <li>dankon – hvala </li> <li>nedankinde – nema na čemu </li> <li>pardonu – izvini / oprosti </li> <li>saluton – zdravo </li> <li>bonan matenon – dobro jutro </li> <li>bonan tagon – dobar dan </li> <li>bonan vesperon – dobro veče </li> <li>bonan nokton – laku noć </li> <li>mi gratulas – čestitam </li> </ul> <h3 id="kunmetajoj-slozenice">Kunmetaĵoj – Složenice</h3> <p>Reči se slažu tako da se na koren reči dodaje drugi koren ili prefiks / sufiks, a na kraju se dodaje gramatički nastavak. </p> <ul> <li>bon+ven+i </li> <li>trink+mon-o </li> </ul> <p>Ako je takvu složenicu teško izgovoriti, između korenova se može dodati <strong>o</strong>. </p> <ul> <li>lern+<strong>o</strong>+libro </li> <li>skrib+<strong>o</strong>+tablo </li> </ul> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Kakva je bila tvoja stara kuća? </li> <li>Koje si knjige čitao i jesu li dobre? </li> <li>Šta su Ana i Marko radili u Markovoj maloj sobi? </li> <li>Volite li da čitate knjige o ljubavi? </li> <li>Ko će ići sa tobom prema tvojoj kući? </li> <li>Kakve su oči tvoje prijateljice? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-kompletigu-la-frazojn">Ekzerco 2 – Kompletigu la frazojn</h3> <ol> <li>Marko havas amik__ kaj amikin__. Ili estas __amikoj. </li> <li>Li kuiras kaf__ kaj ili trinkas ĝ__ en nia hejmo. </li> <li>Ili iras __ la hotelo. </li> <li>Ŝi vidas __ Marko amas ŝi_. </li> <li>Ili havas facil___ lernolibroj_. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>eniri </li> <li>enhavo </li> <li>kunsido </li> <li>malbona </li> <li>kunveno </li> <li>malfacila </li> <li>maljuna </li> <li>gepatroj </li> <li>alveni </li> <li>bonvena </li> <li>gefratoj </li> <li>trinkmono </li> <li>neesperantisto </li> <li>malami </li> <li>kunlabori </li> <li>geparolistoj </li> </ol> <h2 id="hejmtaskoj-kun-la-leciono-domaci-zadatak-uz-lekciju">Hejmtaskoj kun la leciono – Domaći zadatak uz lekciju</h2> <h3 id="tasko-1-traduku-prevedite">Tasko 1. Traduku – Prevedite</h3> <ol> <li>Veliki brat i mala sestra </li> <li>Ja ću raditi s tobom. </li> <li>Bićemo u hotelu. </li> <li>Velika ljubav </li> <li>Lak (jednostavan) jezik </li> <li>Lepe oči moje prijateljice </li> </ol> <h3 id="tasko-2-prepozicioj-predlozi">Tasko 2. Prepozicioj – Predlozi</h3> <p>Ubacite jedan od predloga: <strong>en</strong>, <strong>sur</strong>, <strong>al</strong>, <strong>de</strong>, <strong>kun</strong>. </p> <ol> <li>La libro _____ mia amiko – knjiga mog prijatelja </li> <li>Mi iras _____ mia amikino. – Idem kod svoje prijateljice. </li> <li>Mi iras _____ mia amiko. – Idem sa svojim prijateljem. </li> <li>Mi diris _____ vi. – Rekao sam ti. </li> <li>La amikino _____ Marko – Markova prijateljica </li> <li>Ŝi donas _____ mi la kafon. – Ona mi daje kafu. </li> <li>Ŝi estas _____ Marko. – Ona je sa Markom. </li> <li>Mi sidas _____ ĉambro, _____ seĝo. – Sedim u sobi, na stolici. </li> </ol> <h3 id="tasko-3-akuzativ">Tasko 3. Akuzativ</h3> <p>Dodajte nastavak za akuzativ (<strong>-n</strong>) ili ostavite prazno. </p> <ol> <li>Marko havas amiko___. 2. Marko trinkas kafo___. 3. Marko estas sportisto___. 4. Marko sidas en la ĉambro___. 5. Marko legas bona___ libro___. 6. Li estas amiko___ de mia___ frato___. 7. Ĉu vi havas frato___? 8. Mi parolas kun mia___ frato___. 9. Marko povas trinki ankaŭ___ malvarma___ kafo___. 10. Mi amas vi___. Mi vidas vi___ en la hotelo___. 11. Mi volas paroli kun vi___. 12. Mi donas kafo___ al mia___ patro___. 13. Kio___ faras Marko en la ĉambro___? 14. Mi trinkas la kafo___, kiu___ kuiris mia___ patro___. 15. Mia amiko___ legas la libro___. 16. La libro___ legas mia___ amiko___. 17. La kafo___ kuiris mia___ patro___. 18. La instruisto___ instruas Esperanto___. 19. Ŝi___ havas belaj___ okuloj___. 20. Ŝiaj___ okuloj___ mi rigardas. 21. Ĉu via___ frato___ estas en la hejmo___? 22. La kafo___ trinkas mia___ amiko___. </li> <li>Mi estas bona___ sportisto___. </li> <li>Mi vidas bon___ sportisto___. </li> <li>Ĉu vi___ parolas Esperanto___? </li> </ol> <h3 id="tasko-4-traduko-prevod">Tasko 4. Traduko – Prevod</h3> <p>Traduku en Esperanton, atentante la akuzativan kazon.<br/> Prevedite na esperanto, pazeći na akuzativ. </p> <ol> <li>Ja te volim. </li> <li>Ti si dobar prijatelj. </li> <li>Govoriš li esperanto? </li> <li>Da li je esperanto lagan jezik? </li> <li>Video sam ga sa tvojom sestrom. </li> <li>Svom (mom) prijatelju sam dao kafu. </li> <li>Imaš li knjigu? </li> <li>Imaš li dobru knjigu? </li> <li>Imaš li dobre knjige? </li> <li>Ana ima lepe oči. </li> <li>Anine oči su lepe. </li> </ol> <h3 id="tasko-5-traduku-la-frazojn-prevedite-recenice">Tasko 5. Traduku la frazojn – Prevedite rečenice</h3> <p>Potrebni glagoli koji nisu do sada obrađivani: </p> <ul> <li>devi – morati </li> <li> <p>scii – znati </p> </li> <li> <p>Ona može da radi. </p> </li> <li>Mi hoćemo da učimo! </li> <li>Ja znam da kuvam. </li> <li>Ti moraš da učiš. </li> <li>Moram da idem! </li> <li>Volim da kuvam. </li> <li>Znaš li da skuvaš kafu? </li> <li>Hoćeš li raditi u hotelu? </li> <li>Možeš li da dođeš kod mene? </li> <li>Može li Marko da radi u hotelu? </li> <li>Može li tvoj prijatelj da čita knjigu? </li> <li>Znam, hoću, mogu! </li> </ul> <h3 id="tasko-6-konjunkcioj-veznici">Tasko 6. Konjunkcioj – Veznici</h3> <p>Ubaci odgovarajuće veznike: <strong>kaj</strong>, <strong>se</strong>, <strong>sed</strong>, <strong>ke</strong>. </p> <ol> <li>_____ vi laboras, vi havas monon. – Ako radiš, imaš novac. </li> <li>Ni venis _____ ni vidis. – Došli smo i videli smo. </li> <li>Mi volas, _____ mi ne povas. – Hoću, ali ne mogu. </li> <li>Marko laboras, _____ Ivo sidas. – Marko radi, a Ivo sedi. </li> <li>Mi ne lernis, _____ mi laboris. – Nisam učio, nego radio. </li> <li>Mi vidas _____ Marko lernas. – Vidim da Marko uči. </li> <li>Kiu estas en la ĉambro, _____ kion li faras? – Ko je u sobi i šta on radi? </li> <li>Vi havas amikojn, _____ vi havas monon. </li> <li>_____ vi laboras, vi havos! – Ako radiš, imaćeš! </li> <li>Marko diris _____ Ana estas en la ĉambro. – Marko je rekao da je Ana u sobi. </li> </ol> <h3 id="tasko-7-traduko-prevod">Tasko 7. Traduko – Prevod</h3> <p>Tradukante ĉi tiujn mallongajn frazojn, atentu la verbotempojn.<br/> Prevodeći ove kratke rečenice, pazite na glagolska vremena. </p> <ol> <li>Radim. </li> <li>Učimo. </li> <li>Radio sam. </li> <li>Radićeš. </li> <li>Sedeli smo. </li> <li>Rekao si. </li> <li>Imaću. </li> <li>Govorila je. </li> <li>Radili su. </li> <li>Pišu. </li> <li>Dajemo. </li> <li>Pitaćemo. </li> </ol> <h2 id="kanto-post-la-leciono">Kanto post la leciono</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono02_kanto.mp3" title="Kanto post la dua leciono"></audio> <figcaption>Kanto post la dua leciono</figcaption> </figure>2023-10-31T19:00:00+01:002023-11-07T18:46:00+01:00Danijela Popovićtag:eo.daniloquium.xyz,2023-10-31:/leciono-1-amiko-marko-prijatelj-marko

<p>La unua leciono kaj la bazoj de Esperanto</p>

<hr/> <h2 id="teksto-tekst">Teksto – Tekst</h2> <p>Marko estas mia amiko. Li estas lernanto kaj sportisto. Li nun sidas en ĉambro kaj lernas.<br/> Sur tablo estas paperoj kaj libroj. Ĝi estas skribotablo. La libroj sur la tablo estas lernolibroj. </p> <p>La patro kaj la patrino de mia amiko ne estas en la ĉambro. Ili nun laboras.<br/> Lia patro estas laboristo, li laboras en hotelo. La patrino instruas. Ŝi estas instruistino. </p> <h3 id="traduko-prevod">Traduko – Prevod</h3> <p>Marko je moj prijatelj. On je učenik i sportista. On sada sedi u sobi i uči.<br/> Na stolu su knjige i papiri. To je pisaći sto. Knjige na stolu su udžbenici. </p> <p>Otac i majka mog prijatelja nisu u sobi. Oni sada rade.<br/> Njegov otac je radnik, on radi u hotelu. Majka predaje / podučava. Ona je nastavnica / učiteljica. </p> <h2 id="sonregistro-de-la-teksto-zvucni-zapis-teksta">Sonregistro de la teksto – Zvučni zapis teksta</h2> <figure> <audio controls="" src="/audio/Lecionoj/Leciono01.mp3" title="Leciono 1 – Amiko Marko"></audio> <figcaption>Leciono 1 – Amiko Marko</figcaption> </figure> <h2 id="novaj-vortoj-nove-reci">Novaj vortoj – Nove reči</h2> <table><caption>Novaj vortoj – Nove reči</caption><thead> <tr> <th>Esperanto</th> <th>Srpski</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>amiko</td> <td>prijatelj</td> </tr> <tr> <td>ĉambro</td> <td>soba</td> </tr> <tr> <td>hotelo</td> <td>hotel</td> </tr> <tr> <td>nomo</td> <td>ime</td> </tr> <tr> <td>patro</td> <td>otac</td> </tr> <tr> <td>patrino</td> <td>majka</td> </tr> <tr> <td>tablo</td> <td>sto</td> </tr> <tr> <td>seĝo</td> <td>stolica</td> </tr> <tr> <td>papero</td> <td>papir</td> </tr> <tr> <td>libro</td> <td>knjiga</td> </tr> <tr> <td>lingvo</td> <td>jezik</td> </tr> <tr> <td>lernanto</td> <td>učenik</td> </tr> <tr> <td>laboro</td> <td>rad</td> </tr> <tr> <td>mi</td> <td>ja</td> </tr> <tr> <td>vi</td> <td>ti / vi</td> </tr> <tr> <td>li</td> <td>on</td> </tr> <tr> <td>ŝi</td> <td>ona</td> </tr> <tr> <td>ĝi</td> <td>on / ona / ono</td> </tr> <tr> <td>ni</td> <td>mi</td> </tr> <tr> <td>ili</td> <td>oni / one / ona</td> </tr> <tr> <td>la</td> <td>određeni član</td> </tr> <tr> <td>kaj</td> <td>i / a / pa / te</td> </tr> <tr> <td>de</td> <td>od</td> </tr> <tr> <td>en</td> <td>u</td> </tr> <tr> <td>sur</td> <td>na</td> </tr> <tr> <td>nun</td> <td>sada</td> </tr> <tr> <td>kio</td> <td>šta</td> </tr> <tr> <td>kiu</td> <td>ko / koji</td> </tr> <tr> <td>ĉu</td> <td>da li / je li</td> </tr> <tr> <td>jes</td> <td>da</td> </tr> <tr> <td>ne</td> <td>ne</td> </tr> <tr> <td>esti</td> <td>biti</td> </tr> <tr> <td>instrui</td> <td>podučavati / učiti nekoga</td> </tr> <tr> <td>lerni</td> <td>učiti</td> </tr> <tr> <td>respondi</td> <td>odgovoriti</td> </tr> <tr> <td>skribi</td> <td>pisati</td> </tr> <tr> <td>sidi</td> <td>sedeti</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="gramatiko-gramatika">Gramatiko – Gramatika</h2> <h3 id="alfabeto-abeceda">Alfabeto – Abeceda</h3> <ul> <li>a </li> <li>b </li> <li>c </li> <li>ĉ </li> <li>d </li> <li>e </li> <li>f </li> <li>g </li> <li>ĝ </li> <li>h </li> <li>ĥ </li> <li>i </li> <li>j </li> <li>ĵ </li> <li>k </li> <li>l </li> <li>m </li> <li>n </li> <li>o </li> <li>p </li> <li>r </li> <li>s </li> <li>ŝ </li> <li>t </li> <li>u </li> <li>ŭ (kratko) </li> <li>v </li> <li>z </li> </ul> <h4 id="razlike-u-poreenju-sa-srpskim-jezikom">Razlike u poređenju sa srpskim jezikom</h4> <ul> <li>ĥ – izgovara se napred, nepčano, kao naše <strong>h</strong> u <strong>hrapav</strong>, <strong>tehnika</strong> </li> <li>h – izgovara se grleno, kao naše <strong>h</strong> u <strong>hleb</strong>, <strong>mahuna</strong> </li> </ul> <h3 id="prononco-izgovor">Prononco – Izgovor</h3> <p>Čitajte onako kako je napisano. </p> <ul> <li>amiko – amiko </li> <li>ĉambro – čambro </li> </ul> <h3 id="akcento-naglasak">Akcento – Naglasak</h3> <p>Naglasak je uvek na predposlednjem slogu. Ako reč ima samo jedan slog, onda je on naglašen. </p> <ul> <li>a-<strong>mi</strong>-ko </li> <li>te-le-<strong>fo</strong>-no </li> <li><strong>kaj</strong> </li> <li>ra-<strong>di</strong>-o </li> </ul> <p>Pripazite: <strong>an</strong>-kaŭ, ne an-<strong>ka</strong>-ŭ, jer je <strong>aŭ</strong> jedan slog. </p> <h3 id="artikolo-clan">Artikolo – Član</h3> <p>U esperantu postoji samo određeni član <strong>la</strong>. On ostaje uvek nepromenjen, bez obzira na rod ili broj.<br/> Član <strong>la</strong> ukazuje na to da su predmet, osoba ili pojava o kojoj se govori već poznati i određeni, odnosno ranije pomenuti. </p> <ul> <li>Seĝo estas en ĉambro. – Stolica (neka, bilo koja) je u sobi (nekoj, bilo kojoj). </li> <li>La seĝo estas mia. – Ta, već pomenuta, tačno određena stolica je moja. </li> </ul> <h3 id="personaj-pronomoj-licne-zamenice">Personaj pronomoj – Lične zamenice</h3> <table><caption>Personaj pronomoj – Lične zamenice</caption><thead> <tr> <th>Singularo</th> <th>Pluralo</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>mi – ja</td> <td>ni – mi</td> </tr> <tr> <td>vi – ti / Vi</td> <td>vi – vi</td> </tr> <tr> <td>li – on; ŝi – ona; ĝi – on/ona/ono</td> <td>ili – oni / one / ona</td> </tr> </tbody> </table> <p>Zamenica <strong>ĝi</strong> zamenjuje imenice koje označavaju stvari, životinje, bez obzira na njihov gramatički rod u našem jeziku, kao i lica kojima ne želimo označiti rod (sunce, sto, dete, pas, kiša...).<br/> <strong>Li</strong> (on) se upotrebljava samo za osobe muškog pola.<br/> <strong>Ŝi</strong> (ona) se upotrebljava samo za lica ženskog pola. </p> <h3 id="posedaj-pronomoj-prisvojne-zamenice">Posedaj pronomoj – Prisvojne zamenice</h3> <p>Prisvojne zamenice prave se tako što se ličnim zamenicama doda nastavak <strong>-a</strong>. </p> <ul> <li>mia – moj / moja / moje </li> <li>via – tvoj / tvoja / tvoje; Vaš / Vaša / Vaše </li> <li>lia – njegov / njegova / njegovo </li> <li>ŝia – njen / njena / njeno </li> <li>nia – naš / naša / naše </li> <li>via – vaš / vaša / vaše </li> <li>ilia – njihov / njihova / njihovo </li> </ul> <h3 id="substantivoj-imenice">Substantivoj – Imenice</h3> <p>Bez obzira na to kojeg su roda, imenice imaju nastavak <strong>-o</strong>. </p> <ul> <li>tabl<strong>o</strong> – sto </li> <li>lernant<strong>o</strong> – učenik </li> <li>lernantin<strong>o</strong> – učenica </li> </ul> <h4 id="pluralo-mnozina">Pluralo – Množina</h4> <p>Nastavak za množinu je <strong>-j</strong>. </p> <ul> <li>tablo<strong>j</strong> – stolovi </li> <li>lernanto<strong>j</strong> – učenici </li> <li>via<strong>j</strong> libro<strong>j</strong> – vaše knjige </li> </ul> <h3 id="verboj-glagoli">Verboj – Glagoli</h3> <p>Nastavak za infinitiv (neodređeni oblik glagola) je <strong>-i</strong>. </p> <ul> <li>lern<strong>i</strong> – učiti </li> <li>labor<strong>i</strong> – raditi </li> <li>est<strong>i</strong> – biti </li> </ul> <h4 id="prezenco-sadasnje-vreme">Prezenco – Sadašnje vreme</h4> <p>Nastavak za sadašnje vreme je <strong>-as</strong>. Taj nastavak je nepromenljiv za sva lica jednine i množine. </p> <table><caption>Prezento de la verbo <strong>sidi</strong></caption><thead> <tr> <th>Singularo</th> <th>Pluralo</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Mi sid<strong>as</strong> (sedim)</td> <td>Ni sid<strong>as</strong> (sedimo)</td> </tr> <tr> <td>Vi sid<strong>as</strong> (sediš)</td> <td>Vi sid<strong>as</strong> (sedite)</td> </tr> <tr> <td>Li/ŝi/ĝi sid<strong>as</strong> (on/ona/ono sedi)</td> <td>Ili sid<strong>as</strong> (oni/one/ona sede)</td> </tr> </tbody> </table> <p>U esperantu su oblici glagola za sva lica isti, pa zato ispred njih treba da stoji lična zamenica, ako već ne stoji imenica (npr. <em>amiko sidas</em>). </p> <h4 id="verbo-esti-glagol-biti">Verbo <strong>esti</strong> – Glagol <strong>biti</strong></h4> <table><caption>Prezento de la verbo <strong>esti</strong></caption><thead> <tr> <th>Singularo</th> <th>Pluralo</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Mi est<strong>as</strong> (ja sam)</td> <td>Ni est<strong>as</strong> (mi smo)</td> </tr> <tr> <td>Vi est<strong>as</strong> (ti si / Vi ste)</td> <td>Vi est<strong>as</strong> (vi ste)</td> </tr> <tr> <td>Li/ŝi/ĝi est<strong>as</strong> (on/ona/ono je)</td> <td>Ili est<strong>as</strong> (oni/one/ona su)</td> </tr> </tbody> </table> <p>Marko estas lernanto. – Marko je učenik. </p> <h3 id="cu">Ĉu?</h3> <p>Upitna reč koja se može prevoditi na više načina. </p> <dl> <dt><u>Ĉu</u> vi sidas?</dt> <dd>Da li sediš? </dd> <dd>Sediš? </dd> <dd>Sediš li? </dd> <dd>Zar sediš? </dd> </dl> <h3 id="kiu">Kiu?</h3> <p>Upitna reč sa dva značenja: <strong>ko</strong> i <strong>koji</strong>/<strong>koja</strong>/<strong>koje</strong>. </p> <ul> <li>Kiu estas vi? – Ko si ti? </li> <li>Kiu instruisto sidas? – Koji učitelj sedi? </li> </ul> <h3 id="sufikso-ist-sufiks-ist">Sufikso <strong>-ist</strong> – Sufiks <strong>-ist</strong></h3> <p>Označava lice koje se često bavi onim na šta ukazuje koren reči. Često se koristi za označavanje zanimanja ili pripadništva nekom pokretu. </p> <ul> <li>instru<strong>ist</strong>o – učitelj / nastavnik </li> <li>esperant<strong>ist</strong>o – esperantista / pripadnik esperantskog pokreta </li> </ul> <h3 id="sufikso-in-sufiks-in">Sufikso <strong>-in</strong> – Sufiks <strong>-in</strong></h3> <p>Označava ženski rod. </p> <ul> <li>lernanto – učenik </li> <li> <p>lernant<strong>in</strong>o – učenica </p> </li> <li> <p>patro – otac </p> </li> <li>patr<strong>in</strong>o – majka </li> </ul> <h3 id="konfirmvorto-jes-potvrdna-rec-da">Konfirmvorto <strong>jes</strong> – Potvrdna reč <strong>da</strong></h3> <p>Ĉu vi estas en la ĉambro? – Jesi li u sobi?<br/> Jes, mi estas en la ĉambro. – Da, u sobi sam. </p> <h3 id="negativa-vorto-ne-odricna-rec-ne">Negativa vorto <strong>ne</strong> – Odrična reč <strong>ne</strong></h3> <p>Ne, mi ne estas en la ĉambro. – Ne, nisam u sobi. </p> <h2 id="ekzercoj-vezbe">Ekzercoj – Vežbe</h2> <h3 id="ekzerco-1-vezba-1">Ekzerco 1 – Vežba 1</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>Ko je tvoja prijateljica? </li> <li>Da li tvoja prijateljica Ana sada piše u sobi? </li> <li>Da li prijatelj tvog oca radi u hotelu? </li> <li>Šta je na radnom stolu u našoj sobi? </li> <li>Da li je udžbenik esperanta na tvom stolu? </li> </ol> <h3 id="ekzerco-2-vezba-2">Ekzerco 2 – Vežba 2</h3> <p>Kompletigu la frazojn – Dopunite rečenice </p> <ol> <li>En la ĉambro estas _____. </li> <li>_____ sidas sur seĝo. </li> <li>Instruisto ________. Laboristo _______. Lernanto ______. </li> <li>Marko kaj Ivo estas lernant__ kaj sportist__. </li> <li>La patro __ Marko estas instruisto. </li> <li>La seĝo estas en __ ĉambro. </li> <li>La libro estas li_. </li> <li>Mia nomo est__ _____. </li> </ol> <h3 id="ekzerco-3-vezba-3">Ekzerco 3 – Vežba 3</h3> <p>Traduku – Prevedite </p> <ol> <li>amikino </li> <li>labortablo </li> <li>esperantistino </li> <li>instruisto </li> <li>hotelĉambro </li> <li>enskribi </li> <li>skribotablo </li> <li>lingvisto </li> <li>lernoĉambro </li> </ol> <p><a href="/docs/lecionoj/Leciono 1 – ekzercoj.docx">Elŝutu solvojn – Preuzmite rešenja</a></p> <h2 id="hejmtaskoj-kun-la-leciono-domaci-zadatak-uz-lekciju">Hejmtaskoj kun la leciono – Domaći zadatak uz lekciju</h2> <p>Traduku en Esperanton – Prevedite na esperanto </p> <ol> <li>Moja knjiga je u sobi. </li> <li>Moje knjige su u sobi. </li> <li>Tvoj otac je u hotelu. </li> <li>Moja knjiga je na stolu. </li> <li>Tvoj otac radi u hotelu. </li> <li>Njegov otac i njena majka rade u hotelu. </li> <li>Naš otac ne radi u hotelu. </li> <li>Naši očevi ne rade u hotelu. </li> <li>Da li je knjiga u sobi? </li> <li>Da li je esperanto jezik? </li> <li>Da, knjiga je u sobi. </li> <li>Ne, knjiga nije u sobi. </li> <li>Ti si u sobi? </li> <li>Da li si u sobi? </li> <li>Radiš li u hotelu? </li> <li>Jesi li učenik? </li> <li>Je li Marko učenik? </li> <li>Jesu li Marko i Ivo učenici? </li> <li>Knjiga mog oca </li> <li>Moj prijatelj / tvoj prijatelj </li> <li>Markov prijatelj </li> <li>Prijatelj mog oca </li> <li>Da li sediš? Sedim. Da, sedim. </li> <li>Radi li tvoj otac u hotelu? Ne, ne radi. </li> <li>Moje ime je Marko. </li> <li>Ko je u sobi? </li> <li>Ko si ti? </li> <li>Šta je na stolu? </li> <li>Koja knjiga je na stolu? </li> <li>Koje je tvoje ime? </li> <li>Ko sedi u sobi? </li> <li>Radi li on u hotelu? Da, radi. </li> <li>Sedi li tvoj prijatelj u sobi? Ne, ne sedi. </li> <li>Moj otac, koji radi u hotelu, sada sedi u sobi. </li> <li>Koje je tvoje ime? Moje ime je Ana. </li> <li>Otac mog prijatelja je prijatelj mog oca. </li> <li>Markova prijateljica </li> </ol>